2026: rok wyborów, olimpiady i nadziei na pokój | 01.01.2026
Każdy z nas wkracza w nowy rok z własnymi
oczekiwaniami i planami. Plany pisze także polityka, gospodarka, sport czy
kultura. Przyjrzyjmy się kilku wydarzeniom, zmianom czy zjawiskom, które
czekają nas w 2026 roku.
Ten tekst przeczytasz za 6 min. 45 s
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Pixabay
Nowy rok będzie w Republice Czeskiej pierwszym rokiem nowego rządu koalicyjnego ANO, SPD i Motoristé sobě, mianowanego przez
prezydenta Petra Pavla 15 grudnia br. Piewszym dużym zadaniem gabinetu Andreja Babiša będzie
uchwalenie budżetu państwa.
W 2026 roku czekają nas wybory – osobiste, moralne,
zawodowe, ale także polityczne. Jesienią zmieni się (choć tylko w jednej
trzeciej) skład czeskiego Senatu. Jednocześnie odbędą się wybory komunalne do
samorządów gminnych. Do urn pójdziemy w piątek 9 i w sobotę 10 października. Po
raz pierwszy termin został ustalony na podstawie nowelizacji Konstytucji
obowiązującej od 1 stycznia 2026 roku. Mówi ona, że wybory mają odbywać się w
pierwszym całym tygodniu października. Świat
będzie śledził z dużym zainteresowaniem wybory do Kongresu Stanów Zjednoczonych
Ameryki Północnej zaplanowane na 5-6 listopada.
W
lutym 2026 roku upłyną już cztery lata od rozpoczęcia inwazji Rosji na Ukrainę.
W bieżącym roku nie udało się, pomimo zaangażowania m.in. prezydenta USA
Donalda Trumpa, opracować warunków pokoju, które byłyby do zaakceptowania przez
strony uczestniczące w konflikcie i które nie oznaczałyby daleko idących
ustępstw wobec agresora. Rok 2026 powinien być, zdaniem wielu polityków i
ekspertów, przełomowy w tym konflikcie.
Grosz
do grosza…
Pieniądze
szczęścia nie dają, ale zgodzimy się, że są ważne. Jakich zmian w
wynagrodzeniach mogą spodziewać się pracownicy w Czechach w 2026 roku?
Miesięczne
minimalne wynagrodzenie brutto podniesie się z 20 800 do 22 400
koron. Minimalna stawka godzinowa będzie wynosiła 134,40 koron. Wysokość płacy
minimalnej ma wpływ m.in. na wysokość ubezpieczenia zdrowotnego opłacanego
przez osoby nieposiadające przychodów podlegających opodatkowaniu – miesięcznie
będą płaciły 3 024 korony.
Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Pixabay
Od 1
stycznia wzrosną o kilka procent płace podstawowe pedagogów, pracowników
akademickich oraz pracowników służb bezpieczeństwa (m.in. Policji, Straży
Pożarnej, Straży Celnej, Służby Więziennej). Limit kwoty umowy zlecenia (dohoda
o provedení práce) niepodlegającej składkom na ubezpieczenia społeczne
wzrośnie miesięcznie do 12 000 koron brutto.
Ekonomiści
prognozują pozytywny rozwój czeskiej gospodarki. Analitycy z grupy bankowej ČSOB szacują, że produkt krajowy brutto wzrośnie w przyszłym roku o ok. 2
proc. Powinno także zwolnić tempo inflacji – z tegorocznych 2,5 proc. do
2,1 proc. Z analizy Instytutu Ekonomicznego Mastercard wynika, że wzrost
PKB w Czechach może być większy niż np. w Austrii, lecz niższy niż w Polsce,
gdzie prognozy mówią o 3,4 procentach.
Duch
olimpijski nad Alpami
Rok
2026 będzie rokiem olimpijskim. XXV Zimowe Igrzyska Olimpijskie odbędą się we
Włoszech w terminie od 6 do 22 lutego. Głównymi miastami olimpijskimi będą
Mediolan i Cortina d’Ampezzo, zawody będą się odbywały także w innych
alpejskich ośrodkach, takich jak Livigno, Bormio, Val di Fiemme. W igrzyskach
ma wziąć udział 2,9 tys. sportowców z 90 krajów świata.
XXV Zimowe Igrzyska Olimpijskie odbędą się we Włoszech w terminie od 6 do 22 lutego. Fot. ARC
Nadchodzący
rok będzie ważny również dla piłkarzy i kibiców piłkarskich na całym świecie.
Mistrzostwa Świata w piłce nożnej zostaną po raz pierwszy rozegrane w trzech
państwach – w Kanadzie, USA i Meksyku. Rozgrywki odbędą się w zmienionym
formacie (12 grup po 4 drużyny), co spowoduje, ich łączna liczba wzrośnie z 64
do 104, a cały Mundial potrwa 39 dni. Mistrzostwa rozpoczną się 11 czerwca w
Meksyku, a zakończą 19 lipca w Stanach Zjednoczonych. Ewentualnymi rywalami
Polski w MŚ (o ile się zakwalifikuje) w grupie F będą: Holandia, Japonia i
Tunezja. Aby kadra trenera Jana Urbana wygrała „bilet” na mistrzostwa, musi
najpierw w półfinałowym barażu pokonać Albanię, a następnie wygrać z Ukrainą
lub Szwecją.
O
udział w Mundialu powalczy także czeska kadra: w barażu z Irlandią, a następnie
– w przypadku wygranej – w meczu z Danią lub Macedonią Północną.
Patroni
Roku 2026
Na
mocy Uchwały Senatu RP patronami roku 2026 będą w Polsce: bł. Matka Elżbieta
Róża Czacka (zakonnica, prekursorka polskiej tyflologii – nauki zajmującej się
utratą wzroku), Józef Czapski (malarz, pisarz, major Wojska Polskiego), Ignacy
Daszyński (jeden z „ojców niepodległości”, polityk socjalistyczny, pierwszy
premier Polski w 1918 roku), Mieczysław Fogg (piosenkarz, słynny baryton
liryczny), Jerzy Giedroyć (wydawca, publicysta, działacz emigracyjny), Stanisław
Staszic (reformator i uczony okresu Oświecenia), Andrzej Wajda (reżyser filmowy
i teatralny).
Senat
wybiera na patronów wybitne osobistości, których okrągłe rocznice urodzin lub
śmierci przypadają na dany rok. Rok 2026 będzie w Polsce ponadto m.in. Rokiem
Miasta Gdyni (w 100. rocznicę nadania jej praw miejskich), Rokiem Polskiego
Radia (w 100. rocznicę utworzenia), Rokiem Robotniczych Protestów Czerwca 1976.
Mieczysław Fogg. Fot. ARC
Republika
Czeska nie ogłasza oficjalnych patronów roku, lecz również upamiętnia wybitnych
rodaków. Na 2026 rok przypada m.in.: 150-lecie urodzin Tomáša Bati (znaczącego czeskiego biznesmena w branży obuwniczej) i 100-lecie urodzin
Arnošta Lustiga (czeskiego dziennikarza i pisarza żydowskiego
pochodzenia zajmującego się tematyką Zagłady) oraz 150. rocznica śmierci Františka Palackiego (historyka, polityka, pisarza, czołowego przedstawiciela czeskiego
odrodzenia narodowego).
Kilka
dat z kalendarza 2026
1
stycznia Bułgaria przystąpi do strefy euro. Cypr obejmie prezydencję w Radzie Unii
Europejskiej.
6
stycznia, w Święto Objawienia Pańskiego, papież Leon XIV zamknie Drzwi Święte w
Bazylice św. Piotra w Rzymie, kończąc oficjalnie Rok Jubileuszowy 2025
ogłoszony przez jego poprzednika, papieża Franciszka.
13-15 lutego odbędzie się ceremonia, podczas
której słowacki Trenczyn stanie się Europejską Stolicą Kultury 2026 (wraz
z fińskim Oulu).
1
lipca Irlandia obejmie prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.
4
lipca Stany Zjednoczone będą obchodziły 250-lecie ogłoszenia Deklaracji
Niepodległości.
12
sierpnia dojdzie do całkowitego zaćmienia Słońca widocznego w kontynentalnej
Europie, pierwszego od 1999 roku. Na różnych obszarach intensywność i długość
zaćmienia będą się różnić. W Polsce i Czechach będzie można obserwować głębokie
zaćmienie częściowe tuż przed zachodem Słońca.