piątek, 24 marca 2023
Imieniny: PL: Gabrieli, Marka, Seweryna| CZ: Gabriel
Glos Live
GAZETA POLAKÓW W REPUBLICE CZESKIEJ
Ukazuje się od 1945 roku
Nahoru

Pierwsi Niepodlegli | 01.08.2018

Fot. ARC

W internecie można oglądać krótki film traktujący o jednym z trzech prezesów Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego i zarazem pierwszym polskim burmistrzu Cieszyna – dr Janie Michejdzie. Film został zrealizowany w ramach kampanii społecznej „Pierwsi Niepodlegli”, której inicjatorami są Festiwal Niepodległości oraz Społeczny Komitet Obchodów Stulecia Odzyskania Niepodległości, zaś oficjalnym realizatorem Fundacja Wspierania Więzi Lokalnych w Tarnowie.


Jan Michejda urodził się 18 lipca 1853 r. w Olbrachcicach, a zmarł 14 maja 1927 r. w Skoczowie. Był absolwentem gimnazjum ewangelickiego w Cieszynie, studia prawnicze odbył zaś w Krakowie i Wiedniu. Współpracował z „Gwiazdką Cieszyńską” i „Dziennikiem Cieszyńskim”. Był wiceprezesem Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego (1891-1901), założycielem cieszyńskiego gniazda Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Twórcą Związku Kas Spółdzielczych systemu Raiffeisena, posłem do śląskiego Sejmu Krajowego w Opawie (1890-1918), członkiem Wydziału Krajowego, posłem do parlamentu wiedeńskiego (1901-1907, 1911-1918), czołowym działaczem Stronnictwa Narodowego, liderem Polskiego Zjednoczenia Narodowego. Obrońcą polskich spraw narodowych i politycznym przywódcą polskich ewangelików na Śląsku Cieszyńskim. W październiku 1918 r. stał się też jednym ze współtwórców i członkiem ścisłego Prezydium Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego, naczelnikiem Tymczasowego Rządu Krajowego w Cieszynie (1919-1921), a następnie pierwszym polskim burmistrzem Cieszyna, którym zarządzał od 1922 r. do śmierci.

Program „Pierwsi Niepodlegli” ma na celu przywrócenie społecznej pamięci o zwycięskich zrywach niepodległościowych, jakie dokonały się w 1918 r. w ówczesnej Galicji i na Śląsku Cieszyńskim. Dzięki zaangażowaniu działaczy społecznych, wojskowych i urzędników, polskie instytucje przejęły tutaj pełną władzę jako pierwsze w Polsce, kilkanaście dni wcześniej niż w Warszawie. W efekcie to właśnie historyczna Małopolska wraz z ciążącym ku niej Śląskiem Cieszyńskim była pierwszym realnie niepodległym regionem w odradzającej się po okresie zaborów Rzeczpospolitej.

Współcześnie bohaterowie tamtych wydarzeń są często zapomniani, dlatego w przededniu zbliżającej się setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości autorzy programu „Pierwsi Niepodlegli” chcą przybliżyć ich sylwetki. Filmowe miniatury, jakie powstały do tej pory, mówią zaś o dr Feliksie Bocheńskim, pionierze śląskiego sądownictwa w niepodległej Rzeczpospolitej oraz prezesie sądu w Cieszynie i Sądu Apelacyjnego w Katowicach, Franciszku Barteczku, który wraz z dwoma innymi oficerami-Polakami pokierował w nocy z 31 października na 1 listopada 1918 r. wojskowym przewrotem w cieszyńskim garnizonie, a także Dorocie Kłuszyńskiej, członkini Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego, wieloletniej działaczce Polskiej Partii Socjalistycznej. Wszystkie filmy można obejrzeć na stronie: www.pierwsiniepodlegli.pl.



Może Cię zainteresować.