„4 czerwca 2026 r. otrzymaliśmy potwierdzenie, że Ministerstwo Kultury Ukrainy wydało zgodę na przeprowadzenie przez Instytut Pamięci Narodowej prac ekshumacyjnych w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej w powiecie lubomelskim na Wołyniu” - podkreślił Instytut Pamięci Narodowej we wpisie na platformie X.

Przypomniano, że w kwietniu teren badali specjaliści z IPN przy współpracy pracownika Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, ukraińskiego partnera instytutu przedsiębiorstwa „Wołyńskie Starożytności”, oraz przy udziale przedstawicieli Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W ich wyniku odnaleziono dwa masowe groby i jeden pojedynczy.

„Na tej podstawie w maju złożyliśmy do władz Ukrainy wniosek o wyrażenie zgody na przeprowadzenie prac ekshumacyjnych i poszukiwawczych w tych dwóch nieistniejących już dzisiaj miejscowościach” - przekazał IPN.

Jak zaznaczono, zamieszkiwała je ludność polska, która 30 sierpnia 1943 r. padła ofiarą akcji pacyfikacyjnej UPA, w wyniku której śmierć poniosło ponad 1000 osób. „W miejscu tym w latach 1992, 2011 oraz 2015 prowadzono prace ekshumacyjne. Odnaleziono i godnie pochowano szczątki 674 osób. Obecne prace mają na celu odnalezienie kolejnych ok. 350 ofiar zbrodni popełnionych na Polakach przez ukraińskich nacjonalistów” - czytamy.

Portal Przystanek Historia podaje, że tego dnia „obydwie wsie oraz ponad 30 innych miejscowości w pow. lubomelskim zostało spalonych, a ludność polska wymordowana przez oddziały OUN-UPA”, a „historycy obliczają, iż zginęło wtedy ok. 2,5 tys. Polaków”.

IPN złożył w maju wniosek do władz Ukrainy o wyrażenie zgody na przeprowadzenie prac ekshumacyjnych w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej na Wołyniu. Podkreślono, że to pierwsza zgoda na przeprowadzenie prac ekshumacyjnych ofiar Zbrodni Wołyńskiej wydana na podstawie wniosku złożonego przez IPN.

O rozpoczęciu prac IPN będzie informować za pośrednictwem dalszych komunikatów na swoich kanałach w mediach społecznościowych. Wcześniej w czwartek szef ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej (UINP) Ołeksandr Ałfiorow przekazał, że Ukraina wydała zgodę na ekshumacje szczątków polskich ofiar w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej na Wołyniu oraz prochów żołnierzy Wojska Polskiego we Lwowie.

„Decyzję podjęto na posiedzeniu Państwowej Międzyresortowej Komisji ds. Upamiętnienia Uczestników Operacji Antyterrorystycznej, Ofiar Wojny i Represji Politycznych” – napisał Ałfiorow na Facebooku.

„Chodzi o teren dawnej wsi Hołosko Wielkie (obecnie ulica Warszawska we Lwowie), gdzie pochowani są żołnierze Wojska Polskiego polegli w 1939 roku, a także o miejsca pochówku mieszkańców dawnych wsi Ostrówki i Wola Ostrowiecka (obecnie gmina wiejska Riwne w rejonie kowelskim obwodu wołyńskiego), którzy tragicznie zginęli w sierpniu 1943 roku” – powiadomił szef UINP.

Komisja poparła również przeprowadzenie ponownej ekshumacji w celu pobrania i analizy materiału DNA ze szczątków 60 żołnierzy Wojska Polskiego, ponownie pochowanych w latach 2015–2016 na cmentarzu w Mościskach w obwodzie lwowskim.