Andrzej Wajda był jednym z najwybitniejszych twórców europejskiego kina XX i XXI wieku. Reżyser filmowy i teatralny, pedagog oraz współtwórca Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie. Jego filmy stały się kluczowym punktem odniesienia dla opowieści o polskiej historii i tożsamości – były próbą zrozumienia mechanizmów historii i jej wpływu na los jednostki. 

Tworzył kino, które nie uciekało od konfliktów społecznych - od filmu „Kanał” (1957), przejmującej opowieści o Powstaniu Warszawskim, przez „Popiół i diament” (1958), analizujący dramat wyborów u progu nowego ustroju, po „Ziemię obiecaną” (1975), będącą portretem bezwzględnego kapitalizmu XIX wieku. 

W latach 70. i 80. wyreżyserował filmy, które stały się częścią zbiorowej pamięci – „Człowieka z marmuru” oraz nagrodzonego Złotą Palmą w Cannes „Człowieka z żelaza”, opowiadających o propagandzie, mechanizmach władzy i narodzinach „Solidarności”. W późniejszych latach powrócił do tematów traumatycznych i niewypowiedzianych w filmie „Katyń” (2007). Ostatnim jego dziełem były „Powidoki” (2016) – opowieść o artyście wobec systemu totalitarnego.

Rok 2026 został ustanowiony Rokiem Andrzeja Wajdy decyzją Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. Oficjalne obchody Roku Andrzeja Wajdy rozpoczną się 6 marca 2026 roku, w dniu setnej rocznicy urodzin reżysera. Zainaugurują je dwie wystawy - „Andrzej Wajda w obiektywie Renaty Pajchel” – wystawa w galerii „Okno na Kulturę”, przygotowana przez Filmotekę Narodową – Instytut Audiowizualny (6 marca - 3 kwietnia) oraz „Wajda. W stulecie urodzin” w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha (7 marca –28 czerwca).

Jednocześnie w marcu w kinach studyjnych w całej Polsce rozpocznie się ogólnopolski przegląd filmów „WAJDA: re-wizje”, organizowany przez Stowarzyszenie Kin Studyjnych. Przegląd ma przybliżyć Wajdę współczesnym odbiorcom jako twórcę aktualnego – nowoczesnego w formie i odważnego w diagnozach. Cykl otwiera „Popiół i diament” (1958), ale w repertuarze znajdą się także „Niewinni Czarodzieje”, „Wesele”, „Wszystko na sprzedaż”, „Człowiek z marmuru”, „Brzezina”, „Bez znieczulenia” i „Kronika wypadków miłosnych”.

W przygotowanie programu, obejmującego działania filmowe, edukacyjne oraz wystawiennicze w Polsce i za granicą, zaangażowane są instytucje kultury i środowiska twórcze. Wśród propozycji znajdują się m.in.: Akademia Polskiego Filmu „Malarstwo w filmach Andrzeja Wajdy” w Warszawie, Łodzi i Gdańsku, konferencja „Andrzej Wajda. Uczeń, nauczyciel, twórca. Inspiracje edukacyjne” w Muzeum Historii Polski (9–10 marca), wystawa „Andrzej Wajda. Artysta. Senator. Obywatel” w Senacie RP (od 22 kwietnia), spektakl „Wajda Kilar Śląsk” (kwiecień – Koszęcin, wrzesień – Ożarów Mazowiecki, listopad – Kraków)

Kalendarz wszystkich wydarzeń jest dostępny na stronie Roku Andrzeja Wajdy (wajda.pisf.pl).