– Oni mają prawo tu być – podkreślił Tadeusz Szkucik, wskazując na pomnik z tablicą zawierającą 13 nazwisk. Każde z nich to inna, przejmująca i tragiczna historia. Józef Prokop, urodzony w Lesznej Górnej, był gajowym, który jako członek ruchu oporu współpracował z partyzantami z Czantorii. Uwięziony w listopadzie 1943 roku w Cieszynie, trafił do Auschwitz, gdzie zginął w lutym 1944 roku. Rudolf Cieńciała, hutnik z Lesznej Dolnej, został wywieziony na roboty przymusowe do Straubinga w Rzeszy, gdzie zginął w marcu 1945 roku. Jan Górecki, gajowy z Lesznej Dolnej, ewangelik i mąż Marii Jakubiec, zginął w obozie koncentracyjnym Neuengamme i został pochowany na cmentarzu w Hamburgu-Ohlsdorfie.

Odnalezienie, zweryfikowanie i udokumentowanie losów kolejnych ofiar faszyzmu to efekt mrówczej pracy, jaką przez rok wykonywał Tadeusz Szkucik. Analizował dokumenty, m.in. te, które posiadał Stanisław Zahradnik, pisał do muzeów i korespondował z miejscami pamięci powstałymi w miejscach kaźni ofiar. W 2025 roku, w imieniu MK PZKO w Lesznej Dolnej, zwrócił się do władz Trzyńca z prośbą o pomoc w odrestaurowaniu pomnika ofiar faszyzmu, postawionego w 1967 roku. Miasto zaakceptowało pomysł, a pracami renowacyjnymi zajął się Martin Bocek, który odnowił pomnik, eksponując znajdujące się na nim główne napisy. Tadeusz Szkucik zajął się natomiast uzupełnieniem tablicy o nazwiska ofiar, które przed ponad pół wiekiem nie zostały uwzględnione, choć powinny znaleźć tam swoje miejsce.

Zebrane dokumenty i nowe dowody potwierdziły, że ci ludzie, pochodzący z Lesznej Górnej i Dolnej, padli ofiarą faszystowskich prześladowań. Są wśród nich osoby, które zginęły w marszu śmierci na terenie Niemiec. Jeden z wymienionych, który był strzelcem u gen. Stanisława Maczka, spoczywa w Holandii. Inni, więzieni przez lata w obozach lub wywiezieni na roboty przymusowe, ginęli wskutek nieludzkich warunków.

– To był rok pracy, niemalże po dziesięć godzin dziennie. To pisanie maili, analizowanie dokumentów, wykonywanie telefonów. Pisząc do Dachau, otrzymałem odpowiedź, że zajmą się zbadaniem sprawy, ale jestem daleko w kolejce i muszę poczekać trzy, cztery miesiące. Innym razem pytano mnie, czy jestem krewnym ofiary. Jeśli nie, to nic z tego. Więc informacje trzeba było zdobywać różnymi sposobami – wyjaśnia Tadeusz Szkucik.

Ostatecznie udokumentował losy 13 osób, których nazwiska znalazły się na tablicy zamocowanej na pomniku tuż pod tablicą z 1967 roku. Odrestaurowany pomnik, przy współpracy MK PZKO w Lesznej Dolnej i Komitetu Dzielnicowego, został odsłonięty we wtorek 1 września. W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele miasta Trzyniec – Romana Ševečkowa i Vladimíra Kacířowa – szefowa Komitetu Dzielnicowego Ingrid Staszkowa, prezes MK PZKO w Lesznej Dolnej Reneta Szkucik oraz zainteresowani mieszkańcy. Uroczystości towarzyszyły warty honorowe harcerzy z Drużyny Harcerskiej „Czarne Pantery” z Trzyńca oraz miejscowych strażaków, okolicznościowe przemówienia i krótkie informacje o nowych, zidentyfikowanych ofiarach. 

Obok pomnika zostały zamontowane maszty na flagi państowe (wykonane przez firmę Jadamus z Oldrzychowic). W MK PZKO mają nadzieję, że w przyszłości uda się także estetycznie uporządkować obejście pomnika np. poprzez krawężniki czy kostki brukowe.