Mikołaj Kopernik może być postacią inspirującą do opowiadania o kosmosie i o nas samach. Bo pytanie o kosmos i o Kopernika, to pytanie o nasze miejsce w tej wielkiej przestrzeni – mówi Michał Kłosiński, kustosz Domu Mikołaja Kopernika w Toruniu, który odwiedziliśmy tuż przed obchodami 550 rocznicy urodzin tego wielkiego astronoma, jaka przypada w niedzielę 19 lutego. 

Przełom stycznia i lutego rokrocznie wplata w lokalny dyskurs historyczno-społeczny wątek wojny polsko-czechosłowackiej, a makabryczne „flashbacki” towarzyszących jej wydarzeń przebijają się pośród relacji z balów karnawałowych.

Tradycyjny pączek ma około 350 kalorii, aby go "spalić" potrzebny jest 40-minutowy spacer. Można zjeść zdrowszą wersję pączka upieczoną w domu. 

Polacy nigdy nie godzili się, by o ich losach decydowali inni. W tę postawę wpisuje się XIX-wieczne powstanie styczniowe – heroiczna partyzancka wojna z rosyjskim okupantem.

Stojym na posiónku i posłóchóm koncert ciszy, jakóm je zdolny zagrać jyny świyżo napadniynty śniyg. Wschodzónce słónko nie razi dzisio wzroku, nie gore czyrwónym płomiyniym świtu, ale jakoby se przekryło twarz pojczanym od miesiónczka bladym welónym iskrzóncej sie mgły, coby swoim blaskym nie zerwać tej biołej kołdry, kiero tu w nocy przikryła świat.

W 2023 roku przypada 160. rocznica wybuchu powstania styczniowego. Mimo upływu lat w debacie publicznej nie milkną echa owego zrywu. Ważne i trudne pytanie – „bić się (o wolność swojego kraju), czy nie bić?” – powraca za jego sprawą w Europie Centralnej także dziś.

Senat RP ustanowił 2023 Rokiem Jana Matejki. Inicjatorem upamiętnienia artysty było Muzeum Narodowe w Krakowie. Jeden z jego oddziałów, Muzeum Dom Jana Matejki, jest najstarszym muzeum biograficznym na ziemiach polskich. Uchylamy drzwi do kamienicy, w której urodził się, spędził większość życia i zmarł najbardziej znany polski malarz.

Powoli dobijamy do końca 2022 roku. Zastanawiamy się, jaki będzie ten kolejny i jak będzie wyglądał świat za 20, 30, 50 lat. To pytanie zadawaliśmy sobie także pod koniec ubiegłego millenium. 

Kiedy do waszej skrzynki pocztowej wpadły ostatnio życzenia w tradycyjnej formie? Ile ich było? Jeżeli już się pojawiły, to na pewno nie w takiej liczbie, jak dawniej. Dlatego proponujemy swoistą wędrówkę w czasie, posiłkując się kartkami pocztowymi z prywatnej kolekcji Władysława Owczarzego z Karwiny-Raju oraz Ośrodka Dokumentacyjnego Kongresu Polaków w Republice Czeskiej. 

W Wigilię gospodarz błogosławił domownikom, miodem kreśląc krzyżyki na ich czołach. Na świętego Szczepana cała rodzina myła się w pieniądzach. Z dawnymi zwyczajami z Kysuc, bliskiego nam regionu Słowacji, zapoznaliśmy się w muzuem w Czadcy. Naszą przewodniczką była jego dyrektorka Helena Kotvasowa.

Przez cały weekend w Domu PZKO w Jabłonkowie odbywa się wystawa świąteczna Klubu Kobiet. W sobotę zainaugurował ją występ uczniów kl. 5. jabłonkowskiej polskiej szkoły podstawowej. Wystawie towarzyszy także kiermasz książek z Księgarni u Wirthów. 

Sto lat to kawał czasu? Przeglądając numery „Gwiazdki Cieszyńskiej” z grudnia 1922 roku można dojść do wniosku, że niekoniecznie, bo w niektórych sferach życia tak naprawdę niewiele się zmieniło. Może poza świątecznymi oczekiwaniami dzieci, które w prezencie pod choinkę chcą dziś dostać nowego smartfona, tablet czy najnowszą grę komputerową, a przed wiekiem cieszyły się z jabłka, mąki czy cukru…

3 października Telewizja Czeska we współpracy z Karin Lednicką przypomniała zbrodnię żywocicką w ogólnokrajowym programie „Reportéři ČT”. Wszystko to byłoby godne pochwały, gdyby nie fakt rażących przeinaczeń i naginania faktów historycznych według widzimisię osób występujących w tym programie, w tym również pani Lednickiej. 

Choć nie jestem artystą, wierszy nie pisuję, lecz do Pani pamiętnika, chętnie się „wmaluję”. Do wieńca wspomnień dorzucił Wiesław Dymny – napisał przed 70 laty poeta, prozaik, współtwórca słynnej krakowskiej Piwnicy pod Baranami. Przez kilka lat mieszkał w Jaworzu-Nałężu. W piątek przed kapliczką, przy wyjściu na szlak na Błatnią, stanęła ławeczka z Dymnym. Uroczyście odsłoniła ją Anna Dymna, ikona polskiego teatru.

Niewiele brakowało, by historia polskiego przemysłu stoczniowego rozpoczęła się od... Olzy. Pierwszym pełnomorskim statkiem handlowym zbudowanym w Polsce miał być bowiem SS Olza. Budowę tego drobnicowca rozpoczęto 28 sierpnia 1938 w Gdyni. Do jego zwodowania zabrakło... miesiąca. 

Johann Gregor Mendel urodził się w żniwa 1822 roku w Hynčicach niedaleko miasta Odry. Przed niespełna 70 laty samodzielna wioska stała się częścią gminy Vražné. Odtąd „ojca genetyki” kojarzymy z tą miejscowością. Kto korzysta czasem z autostrady z Ostrawy w kierunku na Brno, z pewnością zauważył tabliczkę zachęcającą do odwiedzin jego domu rodzinnego właśnie we Vražnem.

To była atrakcja w sam raz na deszczowe popołudnie. Choć odrobina słońca pewnie też by nie zaszkodziła. W niedzielę o godz. 12,40 z dworca kolejowego w Hawierzowie wyruszyliśmy w podróż po bocznicach Zagłębia Ostrawsko-Karwińskiego.