Cieszyńskie rody: Bailotti | 04.02.2026
Do przemysłowych części
Księstwa Cieszyńskiego w drugiej połowie XIX wieku ściągnęła całkiem spora
grupa Włochów. Jednym z nich był Pasquale Bailotti.
Ten tekst przeczytasz za 4 min. 15 s
Metryka ślubu Paschalisa Bailottiego i Anastazji Tesarczyk. Para pobrała się w 1895 roku. Źródło: Archiwum Krajowe w Opawie.
Pasquale – dalej będę używał
już wersji spolszczonej: Paschalis – urodził się 21 kwietnia 1851 roku na północy
Włoch, prawdopodobnie w niewielkiej miejscowości Sopalù. Po przedwczesnej śmierci
rodziców wyjechał w Sudety, gdzie pracował przy budowie dróg. Tam ożenił się z Julią
Nitsch, Niemką pochodzącą z miejscowości Jelení koło Bruntalu. Mieszkał z
powiększającą się rodziną najpierw w Mikulovicach, a między 1873 a 1876 rokiem
osiedlił się w Karwinie, gdzie spędził resztę życia. Po śmierci pierwszej żony
ożenił się 13 czerwca 1895 roku z Anastazją Tesarczyk, córką Józefa, chałupnika
w Karwinie, i Joanny z domu Siwek. Zmarł 7 marca 1907 roku w Karwinie.
Skąd to nazwisko?
Nazwisko
Bailotti niewątpliwie jest włoskiego pochodzenia. Być może wywodzi się od
łacińskiego słowa „baiulus” (tragarz).
Paschalis Bailotti doczekał
się licznego potomstwa. Z pierwszego małżeństwa pochodzili: Leopoldyna (ur.
1873, po mężu Carbogno), Amalia (ur. 1874, po mężu Strika), Antonina Teresa
(ur. 1876), Hermina (ur. 1878), Paschalis (ur. 1879), Juliusz Antoni (ur. i zm.
1882), Józefa (ur. 1883, po mężu Pawlisek), Julia (1885-1912) i Maria Stefania
(ur. 1887, po mężu Holek), z drugiego: Anna Teresa (ur. 1896, po mężu Bura),
Eugeniusz (ur. 1898), Franciszek Józef (1899-1900) i Henryk Engelbert (ur.
1902).
Ślusarz w Łazach
Paschalis Bailotti (ur. 1879)
był ślusarzem. Mieszkał w Łazach, gdzie pracował w miejscowej koksowni. W
Archiwum Krajowym w Opawie zachowały się materiały, dotyczące anonimowego
donosu, wedle którego w 1917 roku Paschalis miał podżegać do buntu – po opisie
zawartym w inwentarzu można domyślać się, że chodziło o strajk, chociaż rzecz
wymagałaby przestudiowania tych dokumentów (nie są dostępne online, trzeba
pofatygować się do Opawy, aby je przejrzeć).
29 października 1905 roku Paschalis
poślubił Joannę Firlę (1883-1961), córkę Bernarda i Anny z domu Pastucha. Ich
syn Wilhelm (1907-1986) został w roku szkolnym 1918/1919 uczniem pierwszej
klasy gimnazjum w Boguminie.
Metryka chrztu Eugeniusza Bailottiego, urodzonego w 1898 roku w
Karwinie. Źródło: Archiwum Krajowe w Opawie.
Bailotti w czechosłowackim
spisie powszechnym
To oczywiście tylko krótki
zarys genealogii pierwszych pokoleń linii rodu Bailotti mieszkającej na Śląsku
Cieszyńskim, doprowadzony mniej więcej do około 1920 roku. Historię ostatnich
stu lat najlepiej odtwarzać korzystając obficie z rodzinnej tradycji. W tym
przypadku genealog patrzący niejako „z boku” nie będzie miał nic ciekawego do
dodania – tym bardziej że z racji ochrony danych osobowych dostęp do źródeł
dotyczący czasów najnowszych jest mocno ograniczony.
Skąd ten ród?
W metryce drugiego ślubu Paschalisa
Bailottiego z 1895 roku, jako jego miejsce urodzenia wpisano miejscowość „Sopola”.
Nie ma takiej wsi ani miasta na współczesnej mapie Włochy. Władysław M. Żagan w
artykule poświęconym włoskim imigrantom, przypuszczał, że owa „Sopola” może być
dzisiaj częścią miasta Udine. Po dłuższym zastanowieniu sądzę jednak, że prawdopodobnie
chodzi o Sopalù, miejscowość w granicach gminy Comelico Superiore, położoną w
prowincji Belluno. W każdym razie opisywany ród wywodzi się z
północno-wschodnich Włoch.
W zasadzie jedynym dodatkiem
mogą być informacje pochodzące ze spisu powszechnego z 1921 roku dotyczące
braci Bailotti – wspomnianych już wyżej Eugeniusza (ur. 1898) i Henryka (ur.
1902). Obaj mieszkali w Karwinie, z tym, że starszy u siostry Marii Holek, a
młodszy u Franciszka i Agnieszka Tesarczyków – wnioskując po nazwisku, krewnych
ze strony matki.
I co
dziwne, w rubryce język (narodowość) przy Eugeniuszu wpisano „niemiecki”, a
przy Henryku „polski”. Właśnie na takich przykładach widać dobitnie, że
czechosłowacki spis z 1921 roku w żadnym wypadku nie
jest dobrym źródłem do odtworzenia struktury narodowej Zaolzia.
Michael Morys-Twarowski