Chcąc odtworzyć genealogię tego rodu, koniecznie należy przejrzeć metryki parafii rzymskokatolickiej we Frysztacie. Przykładowo 8 stycznia 1708 roku Tomasz Koczwara, kawaler, ożenił się z panną Zuzanną z Kąkolnej. Nie wiemy, jak brzmiało nazwisko panieńskie Zuzanny, bo ksiądz je pominął – pewnie chciał dopisać je później, ale nigdy tego nie uczynił.

Bez dokładnego sprawdzenia frysztackich metryk trudno stwierdzić, czy ów Tomasz Koczwara był identyczny z Tomaszem Koczwarą, którego syn Józef ze Starego Miasta w 1756 roku ożenił się z Ewą Przyciskal.
Koczwarowie mieszkali również w Szobiszowicach (Jerzy Koczwara, zagrodnik pod numerem 4, miał żonę Marię i syna Franciszka, urodzonego w 1775 roku).

Z Łazisk do Piotrowic
Najbardziej znana linia rodu Koczwarów była związana z Piotrowicami. W jej posiadaniu znajdowało się praskie wydanie Biblii z 1556 roku, gdzie odnotowywali różnego rodzaju informacje dotyczące życia rodzinnego. Z tych zapisków wynika, że przodkiem piotrowickich Koczwarów był Jakub Koczwara, zmarły w 1864 roku w Łaziskach w wieku 75 lat. Synem Jakuba był Franciszek (I) Koczwara.
Łaziska leżały na terenie ówczesnego pruskiego Śląska, co znacznie utrudnia prowadzenie poszukiwań genealogicznych, bowiem metryki z terenu dzisiejszej archidiecezji katowickiej przechowywane są w Archiwum Archidiecezjalnym w Katowicach – a tam dostęp do metryk jest mocno ograniczony.


Franciszek (I) Koczwara był gospodzkim w Piotrowicach. Poślubił Magdalenę Kotas, wspólnie z żoną ufundował krzyż na cmentarzu w Piotrowicach. Listę ich dzieci można ustalić na podstawie metryk parafii miejscowej parafii. O czterech synach udało mi się nieco więcej informacji. Byli to: Józef (ur. 1843), Franciszek (II) (ur. 1849), Antoni (ur. 1855) i Jan (ur. 1862).

»Był on i gorliwym narodowcem…«
Józef Koczwara (ur. 1843) uczył się najpierw w gimnazjum katolickim w Cieszynie, później w seminarium duchownym w Ołomuńcu. Ze względu na zły stan zdrowia święcenia kapłańskie przyjął z rocznym opóźnieniem – dopiero w 1869 roku. Pracował jako wikary w Bruzowicach. W wolnym czasie zajmował się zegarmistrzostwem i rzeźbą. Zmarł przedwcześnie w 1873 roku. Przed śmiercią przeznaczył legat (10 złotych reńskich) na Towarzystwo Naukowej Pomocy Księstwa Cieszyńskiego. Piękne wspomnienie poświęciła mu „Gwiazdka Cieszyńska”, gdzie można przeczytać: „Był on i gorliwym narodowcem, choć się z tym nigdy nit przechwalał; mamy tego dowody różne i na śmiertelnej pościeli swój oszczędzony grosz ofiarował jedynie na szlachetne cele. Śląsk tylko żałować musi straty tego, który-by z każdym rokiem więcej był pracował na pożytek swej małej ojczyzny”.

Polscy nauczyciele
Franciszek Koczwara (ur. 1849) był nauczycielem w Dziećmorowicach, Cierlicku, Porębie, a od 1882 roku w Kończycach Małych. „Został zapamiętany jako polski patriota. Podobno spotykał się ze starszym od siebie Pawłem Stalmachem w Cieszynie i przywoził stamtąd polskie książki. W zimowe wieczory odwiedzali go młodzi ludzie, którym opowiadał o Adamie Mickiewiczu, Juliuszu Słowackim, o Polsce, o biednych i bogatych, a na zakończenie każdy wynosił wypożyczoną książkę. On pierwszy pisał kronikę po polsku. Niestety ocalały tylko dwie kartki” – tak pisała o nim Agnieszka Wrożyna na łamach „Kalendarza Cieszyńskiego”.
Antoni Koczwara (1855-1925) przez dwie dekady kierował polską szkołą w Karwinie. „Gwiazdka Cieszyńska” we wspomnieniu pośmiertnym charakteryzowała go następująco: „Był dobrym Polakiem, który się nie ugiął pod przemocą niemiecką, wszędzie i zawsze krzewiąc w duszach dzieci miłość do języka i zwyczajów naszego polskiego ludu. Był nauczycielem, który zrozumiał dobrze powołanie Polaka-pedagoga na piastowskim Śląsku”.


Niedoszły ksiądz
Jan Koczwara (ur. 1862) kształcił się w seminarium duchownym w Ołomuńcu, lecz nie było to jego powołanie. W latach 1884/1885–1888/1889 studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Pracował jako profesor gimnazjalny w Bochni. Zmarł w 1914 roku. Był żonaty z Marią Stefanią Bukajło. Z tego małżeństwa pochodził Marian Koczwara (1893-1970), znany botanik, wykładowca na Uniwersytecie Jagiellońskim, jeden z inicjatorów stworzenia rezerwatu na Baraniej Górze.
Michael Morys-Twarowski

Dziękuję Czesławowi Krainie za udostępnienie zdjęcia krzyża ufundowanego przez Koczwarów.