Praga: Obraz Dürera w Galerii Narodowej tylko do końca sierpnia | 11.08.2026
Jedno z najcenniejszych dzieł europejskiego renesansu
znajdujących się w zbiorach Galerii Narodowej w Pradze – „Święto Różańcowe”
Albrechta Dürera – można oglądać tylko do końca sierpnia br. Później zacznie
się pięcioletnia konserwacja obrazu.
Ten tekst przeczytasz za 4 min.
Gmach Galerii Narodowej w Pradze. Fot. mat. prasowe
Dyrektorka Galerii Narodowej i jednocześnie szefowa jej
zbiorów starego malarstwa Olga Kotkowa powiedziała dziennikarzom, że dzieło
Dürera jest jedną z najbardziej złożonych pod względem technicznym prac, jakie
znajdują się w Czechach. – Obraz wymaga kompleksowej, niezwykle wymagającej pod
względem technicznym interwencji konserwatorskiej, którą możemy przeprowadzić
jedynie przy udziale czołowych ekspertów i we współpracy z międzynarodowymi
ośrodkami – stwierdziła.
Za prace odpowiadać będzie zespół kierowany przez głównego
konserwatora Galerii Narodowej Adama Pokornego. W pierwszym etapie wykonane
zostaną szczegółowe badania z wykorzystaniem najnowocześniejszych metod, m.in.
projekcji 3D oraz mapowania fluorescencji rentgenowskiej (XRF). Nad przebiegiem
projektu czuwać będzie międzynarodowa komisja ekspertów z Austrii, Niemiec i
Włoch.
Konieczność przeprowadzenia konserwacji wynika z licznych
uszkodzeń, których obraz doznał na przestrzeni stuleci. Dzieło było
wielokrotnie przechowywane w nieodpowiednich warunkach, a największa
konserwacja z początku XIX wieku – przeprowadzona przez mało znanego malarza
Johanna Grussa – według współczesnych specjalistów tylko pogorszyła jego stan.
– W ramach tej interwencji uzupełniono malarsko kluczowe postacie i zastosowano
materiały nieodpowiednie pod względem technicznym, co jest przyczyną obecnego
problematycznego stanu obrazu – wyjaśnił dziennikarzom kierownik zespołu
konserwatorskiego Adam Pokorný.
Dodał, że po badaniach przeprowadzonych w latach 2010–2013 wciąż pozostaje
wiele pytań. – Powinny na nie odpowiedzieć kolejne badania – stwierdził.
Obraz przedstawia Madonnę zasiadającą na tronie. Fot. ARC
Do końca sierpnia „Święto Różańcowe” będzie można jeszcze
oglądać w pałacu Schwarzenbergów w Pradze. Galeria Narodowa zapowiada, że do
finansowania konserwacji będą mogli włączyć się także darczyńcy i osoby
prywatne. Projekt realizowany jest we współpracy z Akademią Sztuk Pięknych w
Pradze, Politechniką Czeską, Uniwersytetem Karola oraz Kunsthistorisches Museum
w Wiedniu. Finansowanie zapewnia czeskie Ministerstwo Kultury oraz Ambasada
Niemiec w Pradze.
Dzieło o wymiarach 162 na 192 cm powstało w 1506 roku w
Wenecji na zamówienie niemieckiej wspólnoty kupieckiej dla kościoła św.
Bartłomieja. Artyście zapłacono 110 złotych reńskich, czyli tyle ile kosztował
dom lub stado krów. Sto lat później obraz zakupił cesarz Rudolf II i trafił do
jego praskich zbiorów. Są opowieści o transporcie obrazu namalowanego na desce,
przewożonego przez czterech tragarzy przez Alpy z Wenecji do Pragi.
Później „Święto Różańcowe” zostało kupione na aukcji przez
opata klasztoru ojców norbertanów na praskim Strachowie. Podobno, gdy opat je
kupował, najdrożej wyceniono ramę obrazu. Po wielu latach cena była już
zupełnie inna. Czescy dziennikarze piszą o 15 milionach koron, chociaż nie
wiadomo jaki był wówczas kurs czechosłowackiej korony. W latach trzydziestych
XX wieku Czechosłowacja doprowadziła do kupna Dürera przez państwo. Zakonnicy
dostali gotówkę oraz część ziemi, którą państwo przejęło w ramach reformy
rolnej. Od 1934 roku obraz znajduje się w zbiorach dzisiejszej Galerii
Narodowej w Pradze.
Obraz przedstawia Madonnę zasiadającą na tronie. Otaczają ją
anioły, święci i osoby świeckie, które historycy sztuki precyzyjnie
identyfikują. Na pierwszym planie są wyobrażeni papież Juliusz II i cesarz
Maksymilian I Habsburg. Jest też wizerunek samego artysty. Albrecht Dürer
namalował zgodnie ze zwyczajem swój autoportret. Blondyn w ozdobnym płaszczu,
trzyma papier z tekstem po łacinie - Albrecht Dürer, Niemiec, wykonał to dzieło
w okresie pięciu miesięcy roku 1506. Malowidło uważane jest za syntezę włoskiego
i niemieckiego malarstwa początku renesansu.