„Akcja T4” była eufemistycznym określeniem nazistowskiego programu likwidacji tzw. „życia niegodnego życia”, czyli likwidacji osób przewlekle chorych psychicznie oraz osób z niepełnosprawnościami. Nazwa akcji pochodziła od adresu urzędu kierującego programem w Berlinie – Tiergartenstraße 4.

Dokładnie 85 lat temu, 9 grudnia 1940 r., w ramach tej akcji wyruszył pierwszy transport likwidacyjny z Opawy z pacjentami ówczesnego krajowego zakładu dla chorych psychicznie. Następowały kolejne transporty, których ostatecznym celem był ośrodek zagłady w Pirnie w Saksonii. Łączna liczba ofiar z Opawy osiągnęła około 600 osób. Wśród ofiar byli Żydzi, Czesi i kilkadziesiąt Polaków ze Śląska Cieszyńskiego.

Józef Szymeczek miał zaszczyt zakończyć całe wydarzenie podsumowującym wystąpieniem. Powiedział między innymi: „Trudno jest o tym pisać, czytać i mówić. Słowa biblijne pouczają nas: »W wielkiej mądrości jest wiele utrapienia, a kto pomnaża wiedzę, pomnaża i cierpienie«. Mimo to trzeba podejmować ten trud. Konieczne jest przekazywanie tej wiedzy nowym pokoleniom, nawet za cenę cierpienia, które się z tym wiąże. Przyszłość świata musimy kształtować w oparciu o głębokie zrozumienie tego, co wydarzyło się tutaj, w Pirnie, 85 lat temu. Niech także będzie wiecznym ostrzeżeniem to, co stało się z narodem niemieckim, gdy został zarażony wirusem imperialnej pychy i rasistowskiej pogardy. (…) Niech ten pomnik będzie miejscem cichej zadumy, ale i głośnym ostrzeżeniem. Niech przypomina nam, że ludzie mogą różnić się pod wieloma względami, lecz są równi w swojej godności”. (r)