sobota, 18 kwietnia 2026
Imieniny: PL: Apoloniusza, Bogusławy, Gościsławy| CZ: Valérie
_-_transp.png){kind=spacer}
/ 
Cieszyńskie rody: Rameszowie | 10.04.2026
Rudolf Ochman (1904-1981),
wyliczając grunty w Dziećmorowicach, wspominał, że „był wolny grónt, tak zwano
wolnizna Ramesza. Tyn Ramesz to był nejwiynkszy siedłok. Ón ni musiał chodzić
na pański, był uwolniony. Był takim fojtym w Dziećmorowicach”.
Ten tekst przeczytasz za 5 min. 15 s
Wpis w księdze gruntowej Dziećmorowic dotyczący nabycia gruntu przez Szymona Ramesza (ur. 1727). Źródło: Archiwum Krajowe w Opawie.
Ów grunt oznaczony numerem 24
pozostawał w rękach rodu Rameszów od średniowiecza – dokładnie od 1490 roku. Właśnie
wtedy Michał Ramesz otrzymał folwark i odtąd każdy jego właściciel był
zwolniony z obowiązku pańszczyzny – musiał jedynie rocznie płacić niecałe 4
złote czynszu (bez dziesięciu groszy – jak to ujęto) oraz dostarczać sześć kur
i 60 jajek. Wystawiony przy tej okazji dokument Rameszowie starannie
przechowywali. W 1571 roku Dorota Rameszowa przedstawiła go księciu Fryderykowi
Kazimierzowi, aby potwierdził zawarte tam ustalenia.
Właściciele wolnego gruntu w Dziećmorowicach nr 24
O ile protoplastą dziećmorowickich Rameszów był wspomniany wyżej Michał żyjący u schyłku XV wieku, o tyle genealogię rodu można zrekonstruować dopiero od drugiej połowy XVII wieku, bowiem dopiero z tego okresu pochodzi najstarsza księga metrykalna parafii w Niemieckiej Lutyni, do której należały Dziećmorowice. Obejmuje ona lata 1672-1728.
Skąd to nazwisko?
Władysław Milerski w książce „Nazwiska cieszyńskie” podaje, że jest to nazwisko utworzone od nazwy osobowej Ramołt, wywodzącej się z niemieckiego imienia Rambert/Rambort.
Władysław Milerski w książce „Nazwiska cieszyńskie” podaje, że jest to nazwisko utworzone od nazwy osobowej Ramołt, wywodzącej się z niemieckiego imienia Rambert/Rambort.
We wspomnianej księdze odnotowano, że 13 lipca 1687 roku Paweł (I) Ramesz z Dziećmorowic poślubił Annę Hanusek. Z tego małżeństwa pochodzili: Jerzy (1689-1732) i Paweł (II) (1691-1747, żonaty z Marią Bańką).
Rodzinny grunt przejął Jerzy, który 8 lutego 1718 roku ożenił się z Ewą Olmą. Potomstwem tej pary byli: Maria (1719-1727), Zuzanna (ur. 1720), Rozyna (1720-1746), Jakub (ur. i zm. 1722), Anna (1724-1725), Szymon (ur. 1727, o nim niżej), Maria (1728-1731) i Mateusz (1731-1776).
Wójt Dziećmorowic i jego spadkobiercy
Szymon Ramesz w 1754 roku wykupił rodzinny wolny grunt w Dziećmorowicach. Przez pewien czas pełnił funkcję wójta – jako taki pojawia się w źródłach w 1758 roku. Zmarł w 1794 roku. Był dwukrotnie żonaty: w 1753 roku poślubił Annę Daniel z Niemieckiej Lutyni, a w 1760 roku Annę Filipek.
Z pierwszego małżeństwa pochodzili: Maria (I) (ur. 1755), Jan (ur. 1757) i Jadwiga (1759-1817, po mężu Kijonka), a z drugiego: Maria (II) (ur. 1761), Szymon (ur. 1763), Andrzej (I) (1765-1766), Andrzej (II) (ur. 1767), Rozyna Tekla (1769-1770), Rozyna (1771-1777), Mateusz (1773-1843), Tomasz (1775-1777) i Szymon Franciszek (1778-1779).
Metryka ślubu Jana Ramesza i Ewy Kijonki. Para pobrała
się w 1783 roku. Źródło: Archiwum Krajowe w Opawie.
Po Szymonie rodzinną nieruchomość w Dziećmorowicach odziedziczył jego pierworodny syn Jan (1757-1800), żonaty z Ewą Kijonką, a z kolei po Janie – jego syn Andrzej (1783-1833), ostatni właściciel rzeczonego gruntu wywodzący się z rodu Rameszów.
Wspomniany Andrzej żenił się dwukrotnie – w 1805 roku z Marią Sopusz, a później z Zuzanną Olszar. Po śmierci Andrzeja wdowa po nim wyszła za mąż za Franciszka Niebroja (1813-1898), który przejął grunt w Dziećmorowicach nr 24. Odbyło się to w atmosferze zażartych sporów spadkowych, pokrzywdzone miały zostać córki Andrzeja z pierwszego małżeństwa.
Ostatnia z rodu?
Niedługo potem skończyła się definitywnie historia Rameszów z Dziećmorowic. W genealogii tego rodu dostępnej w serwsie MyHeritage ostatnią osobą o tym nazwisku jest Helena Ramesz (ur. 1851), córka Szymona (1814-1858), syna Mateusza Ramesza (1773-1843). Wspomniana Helena 15 lutego 1870 roku w Dziećmorowicach poślubiła górnika Adama Truchly’ego, pochodzącego z miejscowości Zakopce w Królestwie Węgierskim (prawdopodobnie chodzi o Zakopcze/ Zákopčie w dzisiejszym województwie żylińskim na Słowacji).
Skąd ten ród?
Nazwisko Ramesz w naszym regionie było charakterystyczne dla Dziećmorowic. Być może pierwszy z dziećmorowickich Rameszów pochodził z okolic miasta Mielnik (Mělník). W 1396 roku jako współwłaściciel położonej w tamtych stronach wioski Čečelice pojawia się niejaki Rameš. Niewykluczone, że był to daleki przodek naszych Rameszów.
Nazwisko Ramesz w naszym regionie było charakterystyczne dla Dziećmorowic. Być może pierwszy z dziećmorowickich Rameszów pochodził z okolic miasta Mielnik (Mělník). W 1396 roku jako współwłaściciel położonej w tamtych stronach wioski Čečelice pojawia się niejaki Rameš. Niewykluczone, że był to daleki przodek naszych Rameszów.
W indeksach chrztów dla parafii w Dziećmorowicach z lat 1866-1900 nie odnalazłem żadnego Ramesza. Potomkowie po kądzieli tego starego rodu żyją jednak na Zaolziu po dziś dzień.
Kilka słów o Ramešach
Nazwisko Rameš jest charakterystyczne dla okolic miasta Mielnik (Mělník) w województwie środkowoczeskim. Ramešowie mieszkali tam już w XVII wieku. Zbieżność nazwisk pozwala sądzić, że byli spokrewnieni z dziećmorowickimi Rameszami, lecz ich wspólni przodkowie musieli żyli chyba w XV wieku – jeżeli nie wcześniej.
Z tych czeskich Ramešów wywodził się Josef Rameš. Urodził się w 1844 roku w miejscowości Lešany i jako księgowy należał do szerokiej grupy czeskich urzędników, którzy znaleźli zatrudnienie w przemysłowej części Śląska Cieszyńskiego. Mieszkał w Orłowej, zmarł w 1905 roku. Był żonaty od 1874 roku z Anną Schmied z Frysztatu. Z tego małżeństwa pochodził Emerich Rameš (25. 5. 1880-1941), aptekarz w Orłowej, później w Mistku.
