Prawdopodobnie najstarsza linia Adamczyków w Księstwie Cieszyńskim mieszkała w Dziećmorowicach. W katastrze karolińskim z 1724 roku pojawia się wśród posiadaczy gruntów w tejże miejscowości Jerzy „Adamiczek”, z kolei w urbarzu (spisie powinności z 1770 roku) został odnotowany Walenty Adamczyk, siedlak tamże pod numerem 38. Przypuszczam, że protoplasta dziećmorowickich Adamczyków pochodził spoza naszego regionu, bo nie znalazłem tego nazwiska w spisie posiadaczy nieruchomości z parafii w Niemieckiej Lutyni z 1679 roku (w tym czasie Dziećmorowice należały do wspomnianej parafii).


Oczywistym tropem jest późniejszy pruski Śląsk, bo tam prowadzą korzenie innych linii Adamczyków związanych ze Śląskiem Cieszyńskim. Izydor Adamczyk z Łazisk w 1765 roku w Niemieckiej Lutyni ożenił się z córką Jana Kohuta, Jerzy Adamczyk z Mikołowa w 1769 roku w Międzyrzeczu Górnym ożenił się z Marią Solich, Jan Adamczyk z Łazisk w 1773 roku w Niemieckiej Lutyni ożenił się z Anną Bartek – i tak dalej, i tak dalej…

Ten swoisty „dopływ” Adamczyków z Górnego Śląska utrudnia połączenie wszystkich linii rodu w jedno drzewo genealogicznym, bowiem problemem jest uzyskanie dostępu do ksiąg metrykalnych przechowywanych w Archiwum Archidiecezjalnym w Katowicach (można na miejscu korzystać tylko z ksiąg zeskanowanych).

Rolnik w Dziećmorowicach
Jednym z wyróżniających się przedstawicieli rodu Adamczyków w czasach austriackich był Józef Adamczyk. Urodził się w 1861 roku w Uchylsku na Górnym Śląsku jako syn Macieja i Karoliny z domu Benda. W 1887 roku w Dziećmorowicach ożenił się z młodą wdową Marią Kijonką z domu Staniczek i przeniósł się do rodzinnej miejscowości żony. W księgach metrykalnych i na łamach prasy występuje jako rolnik w Dziećmorowicach. Należał do Towarzystwa Rolniczego Księstwa Cieszyńskiego. Zasiadał w wydziale (zarządzie) Czytelni Ludowej w Dziećmorowicach i miejscowego Kółka Rolniczego.

Wydziałowi w Niemieckiej Lutyni
Na łamach dawnej prasy można znaleźć też informacje o innym Józefie Adamczyku (ur. 1859), chałupniku i górniku zamieszkałym w Niemieckiej Lutyni. W 1891 roku został wybrany członkiem wydziału gminnego. Według danych ze spisu powszechnego z 1921 roku, był żonaty z Joanną, również pochodzącą z Niemieckiej Lutyni, z którą miał synów Stanisława (ur. 1897), Dominika (ur. 1904), Józefa (ur. 1907) i Ludwika (ur. 1909) oraz córkę Genowefę (ur. 1899).


Niewątpliwie krewnymi Józefa byli Karol Adamczyk, chałupnik w Niemieckiej Lutyni, wybrany w 1906 roku członkiem wydziału gminnego, i kolejny Józef Adamczyk (ur. 1871), który z rodzinnej Niemieckiej Lutyni przeniósł się do Wierzniowic, gdzie nabył grunt chałupniczy – w 1901 roku ożenił się z Marią Oślizły, a na ich weselu zebrano składkę na polskie gimnazjum w Cieszynie.

Gospodzki w Szonychlu
Innym godnym odnotowania członkiem rodu jest Antoni Adamczyk. Pochodził z Uchylska, prowadził gospodę w Szonychlu. 22 sierpnia 1871 roku w wieku 25 lat ożenił się z Antonią Łukszą. W 1898 roku wybrano go do wydziału gminnego. Należał do Związku Śląskich Katolików, reprezentującego katolickie skrzydło polskiego ruchu narodowego. Dziećmi Antoniego byli: Adolf (ur. 1874), Józef (ur. 1876), Józefa (ur. 1877), Maria (ur. 1879), Karol (ur. 1881), Antoni (ur. 1884), Maria (ur. 1886), Franciszek (I) (ur. 1888) i Franciszek (II) (ur. 1890).
Z Pogwizdowa do SkoczowaNie udało mi się ustalić skąd pochodził Wincenty Adamczyk (ur. ok. 1805), który 26 września 1831 roku w Pogwizdowie ożenił się z Katarzyną Buchtą. Dzieckiem tej pary był Józef Adamczyk (1846-1917), garbarz w Skoczowie, żonaty z Józefą Wechowską. Józefa i Józef Adamczykowie doczekali się dość licznego potomstwa, na obszerniejsze biogramy zasługuje co najmniej troje z nich: Jan (ur. 1874, o nim niżej), Maria (ur. 1879) i Adolf (ur. 1886).

Maria była pielęgniarką, w czasie I wojny światowej ratowała austriackich żołnierzy w czasie rosyjskiej okupacji Lwowa. Otrzymała Medal Florence Nightingale, najwyższe odznaczenie przyznawane przez Międzynarodowy Czerwony Krzyż. Później pracowała w Wiedniu, przeszła na emeryturę w 1936 roku. Zmarła w 1973 roku.
Adolf był nauczycielem, w czasach austriackich pełnił funkcję kierownika szkoły w Kiczycach i należał do Związku Śląskich Katolików. W okresie międzywojennym pracował w Świętoszówce. W latach II wojny światowej więziono go w niemieckim obozie koncentracyjnym KL Saschsenhausen. W latach 1945-1950 był kierownikiem szkoły w Grodźcu.

Nauczyciel w Łomnej i Mostach koło Jabłonkowa
Z perspektywy zaolziańskiej najbardziej interesujący z całego rodzeństwa był Jan Adamczyk (ur. 1874). Jako nauczyciel pracował wpierw w Istebnej, a później w Łomnej Dolnej. Udzielał się w polskim ruchu narodowym, składał się na Macierz Szkolną Księstwa Cieszyńskiego, a w 1910 roku znalazł się w gronie współzałożycieli Polskiego Towarzystwa Turystycznego „Beskid”. 22 grudnia 1916 roku został mianowany kierownikiem szkoły w Mostach koło Jabłonkowa.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został członkiem Milicji Polskiej Księstwa Cieszyńskiego – i tak zastał go w Mostach czeski najazd w styczniu 1919 roku. Niewiele brakowało, a mógłby stracić wtedy życie. „W Mostach tymczasem hulała soldateska czeska. Liczne rewizje za bronią, groźby, bicia, kopania i maltretowania osób skończyły się wywiezieniem nauczycieli Adamczyka i Gęsiora do Czaczy. Obaj stanęli przed sądem wojskowym za to, że z bronią w ręku brali udział w walkach. Udało im się jakoś, że odesłano ich przed sąd wyższej instancji do Koszyc” – pisał Jerzy Szczurek w książce „Z wielkich dni Śląska Cieszyńskiego”.
Ostatecznie Jan Adamczyk opuścił Mosty i przeniósł się do Cieszyna, gdzie został nauczycielem w miejscowej Szkole Handlowej. W 1926 roku organizował cieszyński oddział Związku Strzeleckiego. Zmarł w 1945 roku.
Michael Morys-Twarowski