Nie trzeba być ekspertem sensu stricto w dziedzinie polityki międzynarodowej, by rozumieć, że obojętność jest niewłaściwa. Nie mają racji ci, którzy twierdzą, że wobec konfliktu zbrojnego za naszą wschodnią granicą powinniśmy zachować dystans, bo „to nie nasza wojna”. Czy aby na pewno możemy spać spokojnie?
Żeby było jasne… nie chodzi mi o kreowanie strachu czy nawoływanie do pakowania plecaków ewakuacyjnych. Skupiam się raczej na analizie rzeczywistości, której wszyscy jesteśmy częścią. Nie jestem żołnierzem i nie znam się na taktyce wojennej. Nie jestem politykiem i nie moim zadaniem jest udzielać rad na szczeblach międzynarodowych. Ale mieszkam tutaj, mam rodzinę, bliskich, znajomych. Tutaj jest moja codzienność i moja przestrzeń do życia. Jestem obywatelem wolnego świata, demokratycznej Europy — i mam prawo mówić o sprawach, które mogą w przyszłości dotknąć mnie i tych, których kocham.
Od lat patrzymy na grę, która — gdyby nie fakt, że giną ludzie — mogłaby uchodzić za groteskę. To, co dzieje się wokół Ukrainy, wygląda momentami jak cyrk, choć cyrkiem nigdy być nie powinno. Sprawa korupcji na najwyższych szczeblach ukraińskiej władzy jest niewątpliwie wstydem. Gdy kraj od prawie jedenastu lat walczy w okopach o przetrwanie, takie zdarzenia nie powinny mieć miejsca. Ale to temat poboczny — korupcja była, jest i będzie. Zawsze znajdzie się ktoś, dla kogo własna korzyść materialna okaże się ważniejsza niż bezpieczeństwo całego narodu.
A jednak to nie Ukraina jest winna.
Ukraina jest ofiarą.
Ofiarą chciwości, cynizmu i imperialnych ambicji.
Po raz kolejny egoizm — ten najgorszy, nieludzki — okazał się silniejszy niż ludzkie życie, które codziennie narażone jest na rosyjski ogień. Ów egoizm dodatkowo puszcza „ekonomiczne oko” zza oceanu. Nikt normalny nie wyszedłby przecież z propozycją planu, który de facto kładzie ofiarę na łopatki. „Nikt normalny” — to określenie, które w tej sytuacji pasuje zarówno do zacietrzewionego polityka w Moskwie, jak i tego w Waszyngtonie. Bo jak nazwać projekt, którego skutki są oczywiste: miliardy dolarów dla rosyjskich oligarchów i nowe interesy dla firm związanych pośrednio lub bezpośrednio z najbliższym otoczeniem amerykańskiego prezydenta i firm, które już są gotowe do inwestycji na terenach zniszczonej wojną Ukrainy?
Podkreślam raz jeszcze: nie chodzi o narodowe sympatie czy antypatie.
Nie ma znaczenia, jakim językiem mówi zaatakowany naród.
Ofiara pozostaje ofiarą.
Jest rzeczą oczywistą, że dla rosyjskiego dyktatora świat idealny to świat bez Ukraińców. Życie ludzkie nie ma tu żadnej wartości. Staje się towarem w grze o przyszłe zyski. Nie będę omawiać wszystkich punktów tzw. planu pokojowego — w przestrzeni medialnej jest ich aż nadto. Ale powiedzmy sobie szczerze: kto „normalny” wymusza na niezależnym państwie wprowadzenie obcego języka urzędowego i domaga się demontażu systemu obronnego? Cel jest oczywisty — stworzyć warunki do późniejszego, bezproblemowego przejęcia całej Ukrainy.Wielu z nas powie: „nie moja sprawa”, „inna bajka”, „to ich konflikt”, ale to nie takie proste. Te wydarzenia dotyczą nas bezpośrednio — dziś mentalnie, jutro być może fizycznie. Obojętność jest cichą formą krzywdy. Krzywdzi tego, kto jest „drugi”, „inny” — a więc rzekomo mniej ważny. A czyje życie jest mniej warte?Nawet jeśli nie mamy fizycznego wpływu na losy ludzi dotkniętych wojną, możemy przynajmniej nie być obojętni.Cyrk pod dumną nazwą „przyniosę pokój, bo mogę” nijak się ma do rzeczywistych zamiarów Putina i Trumpa. Ten pierwszy gra na czas, udając troskę o pokój, podczas gdy w rzeczywistości przygotowuje grunt pod całkowite podporządkowanie Kijowa. Ten drugi robi tylko to, na co pozwala mu pierwszy — i dokładnie w takim zakresie, w jakim jest to korzystne dla obu stron finansowego interesu.
W tej grze jest tylko jeden przegrany.
Ukraina.
Państwo i naród z wyrokiem śmierci wydanym w 2014 roku.
Analiza tego konfliktu boli — szczególnie gdy widać, że daleko od linii frontu, na miękkich kanapach, siedzą ludzie, którzy kreują pozory troski. Tymczasem Ukraina walczy o niepodległość, godność i zwyczajną możliwość życia w świecie bez czołgów, dronów i rakiet. W przyszłości w takiej wojennej rzeczywistości może znaleźć się każde europejskie państwo.
Parafrazując słowa Mariana Turskiego — więźnia ocalałego z obozu Auschwitz — wypowiedziane podczas obchodów 75. rocznicy wyzwolenia obozu:
Nie bądźmy obojętni!