W zamierzchłych czasach, w starożytności i średniowieczu były to Białe Góry, od jasnego koloru skał. W XVIII wieku Déodat de Dolomieu, francuski geolog i podróżnik, odkrył, że na całość składa się nie tylko sam wapień, ale połączenie związków magnezu i wapnia, które tworzą dolomit.


W najpiękniejsze góry Europy, w ocenie wielu osób, wybrałem się w pierwszej połowie sierpnia. Sam skrzyknąłem ekipę, dzięki rozlicznym grupom górskim na Facebooku, opracowałem plan działania, zarezerwowałem noclegi oraz busa. Na podbój Dolomitów wybraliśmy się w osiem osób. Każdy wyciągnął z tego pięknego skrawka Ziemi coś dla siebie. To były cztery dni na pełnej petardzie.

Widoki, które zwalają z nóg
Do Arabby, sennej wioski, którą zamieszkuje nie więcej niż 300 mieszkańców, docieramy po całej nocy podróży samochodem przez pół Europy. W busie są trzy rzędy siedzeń. W naszym przypadku podział jest jasny: pierwszy jedzie, drugi czuwa, trzeci śpi. Spędzam za kółkiem kilka godzin, drugie tyle na czujce, więc pierwsze zaplanowane wyzwanie, ferratę Delle Trincee, wycenianą w skali trudności od C do D, przyjdzie mi pokonywać niemalże w półśnie, po krótkiej drzemce, która przypadła gdzieś na pograniczu austriacko-włoskim. Jako nieformalny kierownik wyjazdu zarządzam wjazd gondolą na wysokość 2400 metrów nad poziomem morza, żeby zaoszczędzić czasu i sił. Espresso w schronisku Rifugio Luigi Gorza dodaje energii. I te widoki… Takie, że człowieka po prostu zwala z nóg. Z jednej strony potężny masyw Piz Boe (3152 m n.p.m.), na który dotrzemy następnego dnia, a kiedy obrócić się o 180 stopni, swoje pazury pokazuje Marmolada z najwyższą Punta Penią (3343 m n.p.m.), gdzie zostawimy ślady dwa dni później.

Ze schroniska, z którego rozciągają się widoki zapierające dech w piersiach, pod ferratę jest niecała godzina drogi. Na szlaku pusto, w miejscu jednak, gdzie zaczyna się żelazna droga, korek. Na dobry początek do pokonania jest stromy kominek, wyceniony na D, każdy uważnie pnie się, zdobywając wysokość. Zator jest więc nieunikniony. To dobry moment, żeby na chwilę odpocząć i założyć na siebie sprzęt. Uwielbiam ten moment – podekscytowanie pomieszane z niepewnością, jakie trudności zastaną nas po drodze. Błękit słońca przecinają mój niebieski kask i uprzęż, przełożony szaro-pomarańczową lonżą; słowem – wszystkie kolory świata. Prowadząc grupę, co chwilę przystaję, momentami kurczowo trzymając się dolomitu, wisząc nad przepaścią, pytając, czy wszystko w porządku. I tak niesie się po górach swoisty łańcuszek szczęścia. Idący tuż za mną pytają kolejne osoby, aż do ostatniej, zamykającej nasz żelazny peleton. Nikt nie marudzi, choć niektórym brakuje nie tyle sił, co wzrostu, żeby wgryźć się w kolejny metalowy element ułatwiający poruszanie się po szlaku.
Po niecałych trzech kwadransach jesteśmy na poszarpanej grani, racząc się widokami. Pierwsze, setne, tysięczne przepięcie karabinka. Można tak bez końca…


Wieczorem na stół wjeżdża „kartonello”, jak pieszczotliwie nazywamy wino stołowe. Jakością nie odbiega znacznie od tego, serwowanego w butelkach, a trzeba w końcu postawić kropkę nad „i”. Za spotkanie, dobre towarzystwo, udaną drogę i pierwszy dzień, choć trochę okraszony deszczem. Kładziemy się spać mocno ściorani i z mocnym postanowieniem, że następnego dnia ruszymy na Punta Penię, najwyższy szczyt Dolomitów.

Góry stworzone ręką dzieci
Wstajemy jednak zdecydowanie za późno. Mija siódma, spoglądam do smartfona. Wszystkie aplikacje pokazują, że wtorek przyniesie burze. Szkopuł w tym, że serwisy pogodowe jakoś nie mogą się dogadać ze sobą, o której zacznie się spektakl na niebie. A to daje paliwo do dyskusji. – Pewnie zdążymy wejść na szczyt, ale bezpieczny powrót stoi pod znakiem zapytania – mówię, zdecydowany, żeby zmodyfikować plany.
– Szkoda tej Punta Peni. Zaryzykujmy – oponuje jedna z dziewczyn.


Inna rzuca pomysł, żeby ruszyć na Piz Boe, określany jako najłatwiejszy trzytysięcznik w Dolomitach. I tak też robimy. Czy rzeczywiście najłatwiejszy? Może tak, ale i tak czeka nas prawie 1000 metrów podejścia z przełęczy Pordoi. Koniec końców, okaże się, że tego dnia burze pojawią się dopiero po 21.00, ale nikt nie żałuje tych kolejnych 20 kilometrów w Dolcach, jak określa te góry jeden z moich znajomych, który przeprowadził się do Włoch i żyje w kamperze. Stanowi dla nas cenne wsparcie logistyczne.
Trudno mi polemizować z Déodatem de Dolomieu, ale ja w Dolomitach widzę coś innego. Przenoszę się, o ironio, nad morze. Wyobraźnia podsuwa mi następujący obraz: dzieci budujące zamki z piasku, które polewane wodą przybierają różne, często kosmiczne kształty. Takie właśnie są Dolomity – dla mnie to góry stworzone ręką dzieci, doprawione pikantnym sosem natury.

Na dachu Dolomitów
W środę nie popełniamy już błędu. Zarządzam pobudkę na 5.00 i wszyscy jak jeden mąż krzątają się po pensjonacie. Ktoś sennym głosem mówi: „Nie dam rady bez kawy”, inny pyta, która łazienka jest wolna, jeden z panów częstuje mięsem z puszki. Wszyscy w bojowych nastrojach. Kwadrans przed 7.00 ruszamy po marzenia z położonej na wysokości 2057 metrów nad poziomem morza Przełęczy Fedaia. Przed nami zatem prawie 1300 metrów podejścia pod górę. Internet podpowiada: na szczyt wejdziemy za pięć godzin. Serio? Nie do końca, o czym przekonamy się później.