75 lat działalności profesjonalnego polskiego zespołu teatralnego w Czechach to fenomen na skalę europejską. Scena Polska, działająca w ramach Teatru Cieszyńskiego w Czeskim Cieszynie, jest jedynym w pełni zawodowym teatrem polskim funkcjonującym poza granicami Polski. Jej historia rozpoczęła się w 1951 roku. Jubileusz nie jest jednak wyłącznie okazją do wspominania przeszłości. To przede wszystkim potwierdzenie, że polski teatr na Zaolziu nadal ma swoją publiczność, swoje miejsce i swoją przyszłość.

Kulminacją obchodów jest sobotnia premiera (12 września) „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego w reżyserii Bogdana Kokotka, kierownika artystycznego Sceny Polskiej, który zauważył, że przedstawiony w „Weselu” obraz społeczeństwa, jego podziałów, lęków, marzeń i narodowych mitów jest ciągle aktualny.

– Rozważania na temat tego, w jakim miejscu jesteśmy, jeśli chodzi o Polskę, dotyczą również naszego terenu, naszej małej ojczyzny i polskiej społeczności na Zaolziu, gdzie też borykamy się z pewnymi różnicami, konfliktami, uprzedzeniami – tak samo jak w Polsce – stwierdził Bogdan Kokotek. – Jeśli polski naród był 130 lat temu podzielony, to widzimy, że jest podzielony również i dzisiaj. Nasza społeczność także nie jest wolna od podziałów, które są spowodowane przez różne uprzedzenia czy ambicje pojedynczych osób. O tym wszystkim opowiada „Wesele” – zaznaczył.

Przygotowanie sztuki dla niezbyt licznego zespołu Sceny Polskiej było pewnym wyzwaniem. Bogdan Kokotek przyznał, że konieczne było „przykrojenie” dramatu do możliwości Sceny Polskiej. – Niektóre postaci są albo połączone, albo w ogóle skreślone, ale nie wpływa to na wyraz tego przedstawienia. Zaprosiliśmy również do współpracy aktorów gościnnych i młodzież z Polskiego Gimnazjum w Czeskim Cieszynie – wyjaśnił reżyser. W obsadzie pojawiają się gościnnie m.in. Michał Smugała, Krystian Stonawski, Agnieszka Kokotek, Zbigniew Glatz, Marek Michałek, Marcin Kaleta, Julia Białoń, Alicja Włosok, Anna Böhm i Anna Jiravská.

Petr Kracik, dyrektor Teatru Cieszyńskiego, zaznaczył, że 75 lat Sceny Polskiej to 75 lat pracy kolejnych pokoleń artystów, pracowników teatru i ludzi, którzy wierzyli, że język polski powinien mieć na Zaolziu swoje ważne miejsce również na scenie. To ogromna wartość artystyczna, ale także społeczna i kulturowa. Wskazał, że Scena Polska jest jednym z czterech – obok Sceny Lalek Bajka, Sceny Czeskiej oraz Cieszyńskiego Centrum Teatralnego i Kulturalnego – zespołów działających w Teatrze. A on, jako dyrektor, musi szanować pracę poszczególnych scen, które bardzo się od siebie różnią.

– Tego musiałem nauczyć się najbardziej – szanować odmienne sposoby pracy teatralnej Sceny Polskiej, Sceny Czeskiej i Bajki. Cieszę się z tej różnorodności – pracy teatralnej i językowej, bo cały czas jesteśmy swego rodzaju wielkim cudem – powiedział. Podkreślił, że współistnienie zespołów gwarantuje żywotność marki Teatru Cieszyńskiego i trudno sobie wyobrazić, żeby którykolwiek z tych zespołów zniknął. – Taka sytuacja byłaby nie do zaakceptowania i nigdzie nie znalazłaby zrozumienia – powiedział.

Przypomniał, że Teatr Cieszyński jest dziewiątym co do wielkości teatrem w Republice Czeskiej i jest też jedynym teatrem, który działa w mieście niebędącym nawet siedzibą powiatu. – To pewien fenomen tego miejsca i wymaga szczególnego podejścia do poszczególnych zespołów, ponieważ każdy z nich chce żyć własnym życiem teatralnym. I tego właśnie musiałem się nauczyć. Dlatego najważniejszym słowem u nas jest „szacunek” – zaznaczył Petr Kracik.

W ramach jubileuszu 75-lecia Scena Polska odwiedzi także Domy PZKO, w których zaprezentuje program wspomnieniowy. – Zaprezentujemy fragmenty przedstawień, piosenki, będziemy opowiadać anegdotki i wspominać aktorów i artystów tworzących przez 75 lat Scenę Polską – przyznał Bogdan Kokotek. Pierwsze spotkanie już 25 września w Domu PZKO w Lesznej Dolnej. Dzień później w Błędowicach, a kolejne 18 października w Nawsiu i 25 października w Nydku.