Projekt odbudowy repliki legendarnego samolotu RWD-6, jednego z najbardziej rozpoznawalnych symboli przedwojennego polskiego lotnictwa, na którym Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura zwyciężyli w międzynarodowych zawodach Challenge 1932, to pomysł Damiana Majsaka, prezesa Fundacji „Historia i Współczesność”. Samolot ma być nie tylko eksponatem, ale przede wszystkim żywą opowieścią o historii polskiego lotnictwa, prezentowaną podczas wydarzeń lotniczych w Polsce i Europie. Mówił o tym w Cierlicku konsul Marek Osak, który na uroczystość wspomnieniową na Żwirkowisku przyjechał prosto z Rzeszowa.

– Damian Majsak przekonał mnie do tego pomysłu, mówiąc, że najwyższa pora przypomnieć Polakom, ale i Europie, i światu o naszych dwóch wspaniałych lotnikach. Bo jeśli my tego nie zrobimy, to w dobie wojny, dronów i samolotów F-35 pamięć o nich zaginie. Dlatego objąłem patronatem to przedsięwzięcie i staram się w tym celu poruszyć niebo i ziemię, także czeską – przyznał.

Projekt odbudowy repliki RWD-6 jest finansowany z datków społecznych oraz darowizn firm i instytucji. Budowa repliki już trwa, podobnie jak produkcja „serca” samolotu, czyli jego silnika Verner Scarlett 9, który powstaje w zakładzie w Šumperku. Marek Osak zapowiedział, że przed przyjazdem silnika z Czech do Polski zostanie on zaprezentowany w Domu Polskim Żwirki i Wigury w Cierlicku w styczniu przyszłego roku.

– Początkowo chcieliśmy to zrobić w grudniu, ale wtedy wszyscy są zajęci świętami i wyjazdami. Dlatego planujemy przywieźć do Cierlicka silnik prosto z fabryki w Šumperku w styczniu pod hasłem „Serce RWD-6 wraca do Polski” – powiedział.

Projekt nabiera szczególnego znaczenia w związku z przypadającą w 2027 roku 95. rocznicą triumfu Żwirki i Wigury w zawodach Challenge. Jednocześnie będzie to rocznica katastrofy, w której zginęli piloci. Dlatego, gdy replika samolotu będzie gotowa, RWD-6 w asyście eskadry ma dokończyć lot do Pragi, który w 1932 roku został tragicznie przerwany w Cierlicku.

O tych dramatycznych wydarzeniach sprzed 94 lat mówił Jan Przywara, opiekun Żwirkowiska, podczas uroczystości wspomnieniowej, nakreślając historyczne tło i okoliczności katastrofy. Zaznaczył, że wówczas śmierć pilotów połączyła ponad podziałami, w głębokim smutku i żalu, Polaków w kraju i za granicą.

– Dziś tak samo Polaków łączy pamięć o ich czynach, a przede wszystkim o ich zwycięstwie w Challenge'u, ale także pamięć o ich tragedii. Ta pamięć jest wartością uniwersalną, cenną i niezwykle ważną. Trzeba ją pielęgnować – powiedział.

W uroczystości wzięli udział m.in. władze gminy Cierlicko, przedstawiciele polskich organizacji – Kongresu Polaków w RC i PZKO, Związku Polskich Spadochroniarzy, Cieszyńskie Bractwo Kurkowe, harcerze z 16. Drużyny Harcerskiej im. Żwirki i Wigury w Czyżowicach, burmistrz Cieszyna, a także konsul RP w Ostrawie Marzena Karwowska i poseł RP Przemysław Drabek. Wydarzenie poprzedziła msza w intencji pilotów.

W trakcie uroczystości nad Żwirkowiskiem przeleciały samoloty, m.in. Antonov An-2 pilotowany przez Wojciecha Murzyna, prezesa Fundacji „Nasze Skrzydła”, oddając w ten sposób hołd pilotom.