Spróbujcie w paru słowach opisać Nowy Jork.

Maria Wania:– Opisałabym je jako miasto bardzo zróżnicowane, otwarte – czułam, że mogę z kimkolwiek pogadać, nawiązać przyjaźń, od przypadkowej, zwykłej osoby na ulicy po celebrytę, którego spotkaliśmy w windzie w naszym hotelu.

Mateo Rucki: – Nowy Jork można opisać jakimkolwiek słowem – i to mi się na tym mieście bardzo podoba. W Nowym Jorku wszystko jest możliwe. Na początku byliśmy kompletnie przebodźcowani tym wszystkim, co tam widzieliśmy. A potem któregoś dnia czekam w kolejce na śniadanie, obok mnie pan z dredami opakowanymi w folii aluminiowej, każdy dred sterczy w górę, około pół metra długości każdy, a mnie już nawet coś takiego nie zdziwiło.

Maria: – Obrady trwały przez pięć dni, od godziny dziewiątej do siedemnastej trzydzieści, z przerwą na obiad. Były bardzo intensywne. Po ich zakończeniu nie mieliśmy sił na więcej niż zwiedzenie jednego miejsca i powrót do hotelu. Czułam się, jak bym pracowała w jakiejś korporacji, tak bardzo byłam zmęczona. Ale przedłużyliśmy pobyt i dodatkowe dni przeznaczyliśmy na zwiedzanie. Zobaczyliśmy bardzo dużo. Każdego dnia zaliczyliśmy ok. 27 tys. kroków.

Mateo: – Ponieważ obrady odbywały się w centrum, podczas każdego wyjścia na obiad czy kolację mijaliśmy znane miejsca. Patrzymy – a tu siedziba „New York Times”, idziemy dalej – Grand Central Station. Ale specjalnie dodaliśmy trzy dni, żeby zrobić całodniowe wycieczki. Udało nam się zobaczyć wszystkie znane miejsca Manhattanu, korzystaliśmy z metra, przeszliśmy się po słynnym Brooklyn Bridge do dzielnicy Brooklyn i popłynęliśmy promem na Staten Island, po drodze podziwiając Statuę Wolności. Skorzystaliśmy nawet z trochę mniej znanej kolejki linowej, z której można podziwiać panoramę miasta.

Maria: – To w dużej mierze zależało od konkretnej stacji. Z wyglądu wszystkie były podobnie, ale zapachem się różniły. Niektóre pachniały neutralnie, niektóre nawet ładnie, a inne wręcz śmierdziały i było tam nie do wytrzymania. O nowojorskim metrze różne rzeczy się opowiada, i sama, zwłaszcza wieczorem, może bym się trochę bała, ale jeździliśmy grupą i nie, powiedzmy, o północy, więc czułam się bezpiecznie.

Mateo: – Modelowe obrady ONZ są organizowane na całym świecie – w ramach jednego państwa, nawet w ramach jednego uniwersytetu czy szkoły średniej. My byliśmy na zjeździe ogólnoświatowym. Oficjalny początek obrad i ich zakończenie odbyły się w siedzibie ONZ, główne obrady toczyły się w hotelowych salach konferencyjnych. W tych hotelach także mieszkaliśmy, znajdowały się blisko centrum. Każde z nas pracowało w innym komitecie, zajmującym się innym tematem.
   
Zaskoczyła mnie informacja, że byliście delegatami zupełnie obcych państw.

Maria: – To właśnie było celem, żeby nikt nie reprezentował swojego kraju, może też dlatego, że z niektórych były liczne delegacje, na przykład z Włoch, z innych pojedyncze osoby. Ja reprezentowałam Chiny, Tiffany Sierra Leone, Mateo Norwegię.

Maria: – Ja byłam w komisji do spraw statusu kobiet. Czytałam artykuły na ten temat, starałam się zebrać jak najwięcej informacji. Podczas dyskusji musiałam bronić stanowiska Chin, nawet jeżeli się z nim nie zgadzałam. Cały czas musiałam pamiętać o tym, że to, co mówię, musi być zgodne z oficjalnym podejściem Chin. Wspólnie tworzyliśmy dokument końcowy – rezolucję. I to nie taką, którą przegłosuje większość. Celem było to, aby ostatecznie wszystkie państwa zgodziły się z jej ostatecznym brzmieniem.

Mateo: – Miałem reprezentować Norwegię. Najpierw sobie powiedziałem – okay, kraj europejski, będzie fajnie. Ale wszystko zależało od tematu i komitetu. Zostałem przydzielony do komitetu pierwszego Zgromadzenia Ogólnego ONZ. To komitet zajmujący się sprawami rozbrojenia, bezpieczeństwa międzynarodowego i kontrolą zbrojeń. Konkretnym tematem były śmiercionośne autonomiczne systemy uzbrojenia.Problem z tym jest taki, że nie ma ogólnej definicji, z którą zgodziłyby się wszystkie państwa. Ogólnie to są te wszystkie drony, które myślą w sposób autonomiczny i które same od siebie decydują, czy zaatakują jakiś cel, czy to jest cel wojskowy, czy cywilny. Naszym zadaniem było opracowanie rezolucji w sprawie tych broni, z którą zgadzałyby się wszystkie państwa. Bardzo mi się podobało, że choć broniliśmy odmiennych opinii, nigdy się nie pokłóciliśmy. Najpierw ustalono listę tematów, które miały znaleźć się w dokumencie. Następnie poszczególne grupy regionalne przygotowywały propozycje akapitów preambuły – opisujących kontekst i sytuację – oraz akapitów operacyjnych, czyli zawierających konkretne działania i rozwiązania. Wszystko było formułowane w dyplomatyczno-prawnym języku.

W kolejnych etapach wspólnie negocjowaliśmy treść dokumentu – wybieraliśmy, łączyliśmy i wielokrotnie poprawialiśmy poszczególne zapisy aż do momentu, gdy wszystkie państwa doszły do konsensusu.

Maria:– Mówimy dobrze po angielsku, ale posługujemy się raczej językiem codziennym. Nie jesteśmy przyzwyczajeni do komunikowania się w takim dyplomatycznym języku. Niektórzy uczestnicy dosłownie żyją tymi debatami, uczestniczyli już w nich wiele razy. I byli bardzo dobrze przygotowani, świetnie się orientowali nie tylko w temacie, ale w całym ONZ. Z drugiej strony były też osoby, które prawie w ogóle nie angażowały się w dyskusji. Biorąc pod uwagę, że my byliśmy tam po raz pierwszy, dobrze sobie radziliśmy.

Mateo: – Żaden wyjazd w życiu nie dał mi tyle co ten, choć to nie był wyjazd, który bym wspominał słowami: „tam było tak zabawnie, tak śmiesznie”. Było to bardzo motywujące, bo na przykład prowadzący obrady naszego komitetu był dawniej ich uczestnikiem. I powiedział nam, że na pierwszych pięciu czy sześciu obradach w ogóle się nie odzywał. Dzięki temu też wiedział, że dużo ludzi boi się włączyć do dyskusji. Organizatorzy naprawdę się starali, żeby nikt się nie bał zabrać głosu, nie został wykluczony.

Maria: – Tam trzeba było uważnie słuchać innych, poznać ich poglądy. To by się przydało także tutaj, żebyśmy nauczyli się wzajemnie słuchać i dojść do porozumienia, a kiedy ktoś ma odmienny pogląd, to nie starać się go od razu „przegłosować”.

Mateo: – To mi się tak bardzo podobało… Wszystkie osoby były tak emocjonalnie dojrzałe, że naprawdę można było powiedzieć cokolwiek. W pewnym momencie Norwegia chciała wprowadzić ograniczenia autonomicznych broni, USA nie chciały żadnych ograniczeń, ale pierwszą rzeczą, którą powiedziała delegatka Stanów, było: „Ok, co mamy wspólnego? Co możemy razem zrobić? W czym się zgadzamy?” I to jest tak ważna rzecz w dzisiejszym świecie, aby dojść do porozumienia – czy to w rodzinie, czy w szkole, wśród znajomych.

Maria: – Ze względu na to, że wszystko toczyło się w centrum, restauracje oferujące klasyczne obiady były dla nas i cenowo, i czasowo niedostępne, dlatego na obiady i kolacje chodziliśmy najczęściej do fast foodów. Na śniadanie często kupowaliśmy w kawiarniach bajgle – bułki z dziurą w środku. Mój ulubiony bajgiel był z bekonem, serem i jajkiem.

Mateo: – Dla mnie też były idealnym śniadaniem. Te wszystkie fast foody są smaczne, owszem raz na jakiś czas. Od naszych różnią się tym, że wszystko tam jest większe, tłustsze i słodsze. Najbardziej mi smakowało, kiedy po kilku dniach jedzenia typowo amerykańskich posiłków poszliśmy do indyjskiej restauracji.