– Wybrałam osoby, o których wiedziałam, że szczególnie potrzebują wsparcia i słów solidarności. My ich losy śledzimy systematycznie. Czytamy wpisy w mediach społecznościowych i to pomaga w podjęciu decyzji – powiedziała Alexandra Skorvid ze stowarzyszenia Gulag.cz. Dodała, że na spotkania poświęcone pisaniu listów wybiera adresatów z różnych regionów i w różnym wieku. Jedną z nich jest Maria Ponomarenko. Lat 47. Dwójka nieletnich dzieci. Wyrok sześć lat więzienia za informacje o bombardowaniu przez Rosjan teatru w Mariupolu. Po kilku miesiącach wyrok wydłużono o rok i 10 miesięcy w związku z zarzutem zaatakowania pracowników kolonii karnej. Po kilku miesiącach kary zostały wydłużone o kolejne miesiące.

– To absolutnie cyniczne postępowanie rosyjskich władz. Ludzie znajdujący się w więzieniach mogą już nigdy nie wyjść na wolność. Wciąż wytaczane są kolejne procesy i wymierzane kolejne kary – przyznała Skorvid.

Innym wybranym przez nią adresatem listów jest Rafael Mamedov. Ma 23 lata. Pochodzi z Murmańska i interesowały go ludy Północy, ich historia, wierzenia i kultura. Administrował grupą w mediach społecznościowych o nazwie Wolna Laponia. W 2025 roku Wolna Laponia została uznana za organizację terrorystyczną, a Mamedov został zatrzymany. Próbował popełnić samobójstwo i trafił na leczenie psychiatryczne.– Na polecenie FSB kazano go zwolnić ze szpitala. Tego samego dnia rozpoczęło się przeciwko niemu postępowanie i trafił do aresztu. Dwukrotnie targnął się na swoje życie. W maju br. skazano go na 15 lat więzienia. Boję się, że w nowych warunkach kolejna próba samobójcza może mu się udać – stwierdziła Skorvid, zachęcając do napisania kilku słów skierowanych do Mamedova.

Za każdym wytypowanym nazwiskiem stoi podobna opowieść. Pracownicy i współpracownicy Gulag.cz starają się pilnować losów około 30 więźniów sumienia. Chcą wiedzieć, gdzie aktualnie się znajdują, jaki jest stan ich zdrowia oraz jakie wieści mają ich bliscy. Zdają sobie sprawę, że to kropla w morzu potrzeb. Szacunki mówią o pięciu tysiącach rosyjskich więźniów sumienia. To jednak nie wszystko, bo do tej statystyki należy dodać około 15 tys. więźniów pochodzących z czasowo okupowanych terenów Ukrainy.

Niezależna inicjatywa Gulag.cz powstała dla dokumentowania czeskich i czechosłowackich losów w obozach karnych sowieckiej Rosji. Blisko współpracowała z rosyjskim Memoriałem i ta współpraca jest kontynuowana po jego zdelegalizowaniu przez Kreml.