środa, 8 lipca 2026
Imieniny: PL: Arnolda, Edgara, Elżbiety| CZ: Nora
Glos Live
/
Nahoru

Zaloguj się


E-mail:
Hasło:

Uczył czeskie dzieci w Rumunii. Rozmowa z nauczycielem Alexandrem Gajdzicą z Trzyńca | 08.07.2026

Trzyńczanin Alexandr Gajdzica jest z wykształcenia nauczycielem języka czeskiego i literatury. Pracuje jako pedagog w prywatnej szkole podstawowej w Kocobędzu. Wcześniej uczył czeskie dzieci w rumuńskim Banacie, potomków czeskich osadników z pierwszej połowy XIX wieku.

Ten tekst przeczytasz za 9 min. 15 s
Premium
Img Alexandr Gajdzica w czeskiej szkole w Eibenthalu. Fot. ARC
Alexandr Gajdzica w czeskiej szkole w Eibenthalu. Fot. ARC

W kilku wsiach w Banacie żyją potomkowie czeskich osadników z pierwszej połowy XIX wieku. Jak to się stało, że do dziś uchowali ojczysty język i tradycje?
– Początek czeskiego osadnictwa w Banacie sięga do 1823 roku. Czesi wyruszyli wtedy do miejsc, gdzie monarchia austriacka graniczyła z wrogą rzeszą osmańską. Osadnicy karczowali puszcze, zakładali pola i wsie, częściowo pełnili także zadania pograniczników. W Banacie czekały na nich bardzo trudne warunki, sama podróż wozami z Czech do Banatu trwała trzy miesiące. Upłynęły dziesiątki lat, zanim zbudowali nie tylko domy, ale i szkoły, kościoły, urzędy. Dzisiaj w Banacie jest siedem czeskich wsi – sześć w Rumunii, jedna w sąsiedniej Serbii. Wśród osadników byli ludzie z Czech środkowych, południowych i zachodnich, dlatego kultura ludowa, którą do dziś pielęgnują, jest kulturą czeską z tamtych regionów. Zachowali swoje tradycje częściowo dzięki położeniu w górach, życiu w izolacji. Czesi przez długie lata żenili się tylko z Czeszkami, nie zawierali małżeństw z Rumunami i odwrotnie. Czeska ludność była w większości katolicka, Rumuni byli prawosławni. Dopiero w ostatnich czasach to się zmienia i częściej zdarzają się czesko-rumuńskie związki. Nie ma zresztą innego wyjścia, ponieważ dziś czeska społeczność liczy ok. 1,5 tysiąca osób.

Mieszkańcy tych wiosek stosunkowo dobrze mówią po czesku?
Do końca pozostało 80% artykułu.

Jeżeli jesteś zainteresowany dostępem do strefy PREMIUM, załóż konto i wybierz jeden z pięciu dostępnych pakietów. Miesięczny dostęp tylko 49 CZK! Wypróbuj jeszcze dziś.
Chcete li pokračovat ve čtení článku, založte si účet a vyberte si jeden z pěti balíčků. Měsícní předplatné jen za 49 Kč! Vyzkoušejte ještě dnes.


Może Cię zainteresować.