Ogromne tablice reklamowe ustawione przy wjeździe do Zakopanego oraz na terenie miasta od lat budziły kontrowersje i były przedmiotem sporów. Turyści i wielu mieszkańców zwracali uwagę, że zamiast podziwiać góry, muszą oglądać wielkoformatowe banery reklamowe, które wyrastały jak grzyby po deszczu, psując estetykę okolicy. Przedsiębiorcy, kierując się zasadami wolnego rynku, wykorzystywali brak odpowiednich regulacji prawnych i rzadko brali pod uwagę walory krajobrazowe miasta.

Prace nad uchwałą krajobrazową trwały w Zakopanem od jedenastu lat. Samorząd musiał pogodzić oczekiwania mieszkańców domagających się uporządkowania przestrzeni z postulatami przedsiębiorców, którzy obawiali się zbyt daleko idących ograniczeń. Projekt był konsultowany i kilkakrotnie modyfikowany, zanim ostatecznie w maju tego roku radni Zakopanego przyjęli uchwałę krajobrazową. Jej przepisy obejmują teren całej gminy miasta Zakopane w granicach administracyjnych i wprowadzają szczegółowe regulacje dotyczące m.in. dopuszczalnych form reklam, ich liczby, gabarytów, standardów jakościowych oraz zasad sytuowania. 

Nowe regulacje ograniczają przede wszystkim możliwość stawiania reklam wielkoformatowych, banerów oraz reklam migających, a także tych, które zakłócają odbiór krajobrazu Zakopanego. Jednocześnie przepisy dają możliwość stosowania szyldów, jednak pod warunkiem, że nie będą one dominowały nad otoczeniem. Przedsiębiorcy mogą umieszczać szyldy na elewacjach na poziomie parteru, w witrynach, pod okapami dachów czy na markizach. W określonych przypadkach dopuszczalne jest również ich umieszczanie na ogrodzeniach, obiektach tymczasowych i w ogródkach gastronomicznych.

Reklamy, które nie są szyldami, mogą być umieszczane m.in. na ścianach wiat przystankowych, tymczasowych ogrodzeniach terenów narciarskich w trakcie sezonu zimowego oraz na terenach zabudowanych znaczącymi obiektami sportowymi lub obiektami instytucji kultury, a także na zorganizowanych terenach narciarskich.

– Uchwała krajobrazowa, w brzmieniu dostosowanym do specyfiki terenu, ma istotne znaczenie z punktu widzenia ochrony krajobrazu Zakopanego oraz postrzegania przestrzeni wizualnej miasta przez mieszkańców i odwiedzających – podkreślili zakopiańscy radni w dokumencie „Uchwała krajobrazowa w pigułce”.

Za złamanie nowych zasad grożą dotkliwe kary finansowe. Choć przepisy weszły w życie 3 lipca, przedsiębiorcy mają rok na dostosowanie reklam do nowych wymagań. Po upływie tego okresu burmistrz będzie mógł nakładać administracyjne kary pieniężne za reklamy niezgodne z uchwałą. Są one naliczane za każdy dzień utrzymywania nielegalnej reklamy, aż do jej usunięcia lub dostosowania do obowiązujących przepisów. Wysokość kary zależy od powierzchni reklamy oraz stawek określonych w przepisach i w przypadku większych nośników może wynosić nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych.

Wiele wskazuje jednak na to, że część przedsiębiorców będzie zwlekała z dostosowaniem reklam do ostatnich dni przewidzianego okresu przejściowego.

Podobna uchwała krajobrazowa obowiązuje w Cieszynie. Zdaniem Przemysława Majora, zastępcy burmistrza miasta, jej wprowadzenie przyniosło oczekiwane rezultaty.



– Uporządkowaliśmy historyczne centrum miasta pod względem szyldów i reklam. Zniknęły reklamy niezgodne z uchwałą. Uporządkowany został także wygląd szyldów na obszarze zabytkowym – podkreśla cieszyński samorządowiec.

Dodaje, że z przestrzeni całego miasta usunięto reklamy niezgodne z uchwałą, a wszystkie nowe nośniki reklamowe muszą być teraz zgodne z obowiązującymi przepisami.