Iva Janžurowa jest uważana za pierwszą damę czeskiego kina, teatru i telewizji, jedną z najważniejszych postaci kina w tym kraju, ikonę, a zarazem aktorkę charakterystyczną. Właśnie w maju 2026 roku będzie obchodziła swoje 85 urodziny. Cieszyńska retrospektywa w ramach 28. Przeglądu Filmowego Kino na Granicy będzie hołdem dla jej mistrzowskich interpretacji oraz wyjątkowej pozycji w czeskiej kinematografii.

– Dla nas Iva Janžurowa reprezentuje absolutny szczyt aktorskiego kunsztu – przyznaje czeski dyrektor programowy festiwalu, Martin Novosad. – To artystka, która potrafi rozśmieszyć publiczność, ale i głęboko poruszyć. Jej obecność w Cieszynie jest dla nas wyrazem uznania dla jej aktorskiej pracy i dowodem na to, że wiele współczesnych, znanych filmów na zawsze pozostanie nierozerwalnie związanych z rolami, które w nich kreowała – dodaje.

W Polsce Iva Janžurowa jest znana publiczności z kultowych seriali „Szpital na peryferiach” (1977–1981) i „Arabela” (1979–1980). Wcześniej jednak, wkrótce po swoich pierwszych filmach w Czechosłowacji, zaczęła otrzymywać propozycje od uznanych reżyserów i już w młodym wieku stała się jedną z aktorek, które wystąpiły w najważniejszych filmach kilku epok, w projektach Czeskiej Nowej Fali – w okresie świetności czeskiej komedii filmowej przełomu lat 60. i 70.

Zasłynęła rolami w filmach „Wóz do Wiednia” (1966) Karla Kachyňi, „Pensja dla kawalerów” (1968) w reżyserii Jiřego Krejčíka, „Jest pan wdową, proszę pana!” (1970) Václava Vorlíčka, „Lampy naftowe” (1971) Juraja Herza, „Morgiana” (1972) Juraja Herza, „Jutro się policzymy, kochanie” (1976) Petra Schulhoffa, „Mareczku, podaj mi pióro!” (1976) Oldřicha Lipskiego, „Szpinak czyni cuda!” (1977) Václava Vorlíčka i „Strach ma wielkie oczy” (1980) Pavela Krausa.

Jest laureatką dwóch Czeskich Lwów za pierwszoplanowe role w komediach „Co złapiesz w życie” (1998) Romana Vávry i „Małe sekrety” (2002) Alice Nellis oraz wielu innych krajowych i międzynarodowych wyróżnień. W 2006 została odznaczona czeskim Medalem za zasługi.

W ramach retrospektywy Ivy Janžurowej podczas 28. Kina na Granicy widzowie obejrzą sześć najważniejszych filmów obrazujących jej rozwój artystyczny – „Wóz do Wiednia” (1966), „Wesele jak się patrzy” (1967), „Jest pan wdową, proszę pana!”, „Lampy naftowe” (1971), „Morgiana” i „Małe sekrety” (2002).

28. Przegląd Filmowy Kino na Granicy odbędzie się w dniach 29 kwietnia - 3 maja 2026 roku w Cieszynie i Czeskim Cieszynie. Trwa sprzedaż najtańszej puli festiwalowych akredytacji.